સરકારી દફતરોમાં કેટલો કરાયો ‘કાળો કારોબાર’? આ સિક્રેટ વેબસાઈટે ખાનગીમાં ખોલી દીધી આખી પોલ
શું સરકારી દફતરોમાં પણ તમારી પાસે છૂપી રકમ મંગાઈ છે? એક ભારતીય છાત્રએ બનાવેલી Bribes.fyi વેબસાઈટ પર લોકો પોતાની ઓળખ છુપાવીને રુશ્વતખોરીના સનસનાટીપૂર્ણ ખુલાસા કરી રહ્યા છે. જાણો કયા વિભાગની પોલ સૌથી વધુ ખુલી છે અને આ કાળો આંકડો ક્યાં સુધી પહોંચ્યો છે
B.Tech ના વિદ્યાર્થી આર્યન નિષાદે 'Bribes.fyi' નામની એક ક્રાંતિકારી વેબસાઈટ બનાવી છે. આ પ્લેટફોર્મ નાગરિકો માટે સરકારી દફતરોમાં મંગાતી કે અપાતી લાંચની ઘટનાઓ નોંધાવવા માટે એક ફ્રી અને સિટિઝન-ડ્રિવન મંચ પૂરો પાડે છે.
આ વેબસાઈટ પર કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાની સાથે કે પોતાની આસપાસ બનેલી લાંચ સંબંધિત ઘટનાની માહિતી આપી શકે છે. પોસ્ટ કરાયા બાદ આ માહિતી પૂર્ણપણે અનામિક (Anonymous) રહે છે, જેથી નાગરિકની ઓળખ છતી થતી નથી.
ઘટના નોંધાવવા માટે વપરાશકર્તાઓએ સરકારી વિભાગ, કથિત રીતે મંગાયેલી લાંચની રકમ અને શહેર જેવી સામાન્ય વિગતો આપવાની રહે છે. આ સરળ પ્રક્રિયાને કારણે લોકો સરળતાથી પોતાની આપવીતી શેર કરી રહ્યા છે.
Bribes.fyi પ્રાપ્ત ફરિયાદોને વિભાગ, શહેર અને રાજ્યના આધારે વિભાજિત કરે છે. આ સિસ્ટમના કારણે સરકારી દફતરોમાં રુશ્વતખોરીના કેસોનો એક જાહેર આંકડો સરળતાથી જોઈ શકાય છે.
અત્યાર સુધી આ પ્લેટફોર્મ પર દેશના 251 શહેરોમાંથી 616થી વધુ રિપોર્ટ દર્જ થઈ ચૂક્યા છે. ફ્લેટ રજીસ્ટ્રેશનથી લઈને વિવિધ સરકારી કામોમાં મંગાતી ગેરકાયદેસર રકમનો પર્દાફાશ આ વેબસાઈટ પર થઈ રહ્યો છે.
ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ, સૌથી વધુ ફરિયાદો પોલીસ વિભાગ (337 રિપોર્ટ) વિરુદ્ધ નોંધાઈ છે. આ પછી RTO (88 રિપોર્ટ), મહેસૂલ અને જમીન રેકોર્ડ (69 રિપોર્ટ), પાસપોર્ટ ઓફિસ (43) અને નગરપાલિકાઓ (29)નો ક્રમ આવે છે.
વેબસાઈટ પર સૌથી આશાસ્પદ બાબત એ સામે આવી છે કે લગભગ 38 ટકા લોકોએ લાંચ આપવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી હતી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તો રુશ્વત આપવાની ના પાડવા છતાં લોકોને તેમનું કામ કાયદેસર રીતે મળ્યું હતું.
NameCheap Inc. દ્વારા રજિસ્ટર કરાયેલું આ ડોમેન 2 જુલાઈના રોજ લાઈવ થયું હતું. વેબસાઈટની ડિઝાઇન જોતાં જણાય છે કે તેને AI ટૂલ્સની મદદથી ખૂબ જ આધુનિક અને સરળ બનાવવામાં આવી છે.
Reddit (India Subreddit) પર યુઝર્સે આ પહેલને ખૂબ જ પ્રભાવશાળી ગણાવીને આવકારી છે. જ્યારે Hacker News પર કેટલાક યુઝર્સે ફરિયાદોના વેરિફિકેશન સિસ્ટમ સામે સવાલો પણ ઉઠાવ્યા હતા.
વેબસાઈટ પર ફરિયાદોની સત્યતા ચકાસવા માટે એક ખાસ વેરિફિકેશન સિસ્ટમ રાખવામાં આવી છે. જો કોઈ ચોક્કસ વિભાગ કે ઓફિસ વિરુદ્ધ સતત સમાન પ્રકારના કિસ્સાઓ નોંધાય છે, તો અન્ય યુઝર્સ તે પેટર્નની પુષ્ટિ કરી શકે છે.
