Home Garden Tips: ઘરના આંગણામાં ગાર્ડન છે તો તે સાપ માટે બની શકે છે ‘હાઈડિંગ સ્પોટ’! આ છોડ- ઝાડથી રહો સાવધાન
ઘરની આસપાસની ઘની ઝાડીઓ, ભેજ, કચરો અને ઉંદરો સાપને આકર્ષી શકે છે. જાણો બગીચાને સાપથી સુરક્ષિત રાખવા માટે કઈ સાવચેતી રાખવી અને કઈ માન્યતાઓથી બચવું.
ઘરમાં લીલાછમ છોડ અને રંગબેરંગી ફૂલો લગાવવાથી ઘર સુંદર લાગે છે. છોડ આસપાસનું વાતાવરણ પણ ખુશનુમા બનાવે છે. પરંતુ જો બગીચામાં છોડ ખૂબ જ ઘની રીતે વધી જાય અથવા તેમની યોગ્ય સફાઈ ન કરવામાં આવે તો કેટલીક જગ્યાઓ સાપ માટે છુપાવાનું સ્થળ બની શકે છે.
અહીં એક વાત ખાસ સમજવી જરૂરી છે કે કોઈ ચોક્કસ છોડની સુગંધથી સાપ સીધો ઘરમાં આવી જાય છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. સાપ સામાન્ય રીતે ખોરાક, પાણી અને સુરક્ષિત જગ્યા શોધે છે. જો છોડ અને ઝાડીઓની વચ્ચે ઠંડક, ભેજ, અંધારું અને ઉંદર, દેડકા કે અન્ય નાના જીવ મળી રહે તો સાપ તે વિસ્તાર તરફ આવી શકે છે.
ચમેલી અને રજનીગંધા જેવા છોડ- ઝાડ: ચમેલી, રજનીગંધા અને અન્ય ફૂલોના છોડ જ્યારે ખૂબ જ ઘટ્ટ થઈ જાય ત્યારે તેમની વચ્ચે અંધારું અને ઠંડકવાળું વાતાવરણ બની શકે છે. આવા સ્થળોએ નાના જીવજંતુઓ પણ જોવા મળી શકે છે.
જો છોડની આસપાસ દેડકા, ઉંદર અથવા અન્ય નાના જીવોની સંખ્યા વધી જાય તો સાપને ત્યાં ખોરાક મળી શકે છે. તેથી આવા છોડની સમયાંતરે કાપકૂપ કરવી અને નીચેનો ભાગ સ્વચ્છ રાખવો જરૂરી છે.
ચંદનના ઝાડને લઈને એવી માન્યતા છે કે તેની આસપાસની ઠંડી અને છાયાવાળી જગ્યા સાપને રહવા માટે અનુકૂળ લાગી શકે છે. ખાસ કરીને ઉનાળામાં ઝાડની નીચે ભેજ અને ઠંડક રહેતી હોય તો ત્યાં સાપ સહિતના કેટલાક જીવ આશરો લઈ શકે છે. તેથી ચંદન અથવા અન્ય મોટા અને ઘની છાયા આપતા વૃક્ષોની આસપાસ નિયમિત સફાઈ રાખવી અને સૂકા પાંદડા, લાકડા કે કચરો જમા ન થવા દેવો જરૂરી છે.
રાતરાણીના છોડની સુગંધ રાત્રિના સમયે વધારે ફેલાય છે. પરંતુ માત્ર તેની સુગંધથી સાપ ઘરમાં આવે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. જો રાતરાણીનો છોડ ખૂબ જ ઘટ્ટ થઈ જાય, તેની નીચે કચરો કે સૂકા પાંદડા જમા થાય અને આસપાસ ઉંદર, દેડકા કે અન્ય નાના જીવ રહેતા હોય, તો તે જગ્યા સાપ માટે રહવા અને ખોરાક મેળવવા માટે અનુકૂળ બની શકે છે. તેથી રાતરાણીના છોડની સમયાંતરે કાપકૂપ કરવી અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર સ્વચ્છ રાખવો જરૂરી છે.
ઘરની આસપાસ ઊંચી ઘાસ અથવા સરકંડા જેવી ઘટ્ટ વનસ્પતિ ઉગી જાય તો જમીનનો મોટો ભાગ દેખાતો નથી. આવી જગ્યામાં ભેજ અને ઠંડક રહેવાની સાથે સાપને છુપાવા માટે પણ જગ્યા મળી શકે છે. આથી બગીચામાં ઘાસને સમયસર કાપવી અને જમીનને શક્ય તેટલી ખુલ્લી રાખવી સારી બાબત છે.
લીંબુ કે સંતરાના ઝાડ પોતે સાપને ખેંચે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. પરંતુ આવા ઝાડની આસપાસ જો ઉંદર, પક્ષીઓ અથવા અન્ય નાના જીવ રહેતા હોય તો સાપને ખોરાક મળી શકે છે.
ઝાડની નીચે પડેલા ફળ, કચરો અને સૂકા પાંદડા લાકડા, અને કચરાના ઢગલા લાંબા સમય સુધી ન રાખવા જોઈએ. બગીચામાં ઉંદરોનો ઉપદ્રવ હોય તો તેનું નિયંત્રણ કરવું પણ જરૂરી છે.
સાપથી બચવા માટે માત્ર કોઈ ખાસ છોડ લગાવવો પૂરતો નથી. ઘરની આસપાસનું વાતાવરણ સ્વચ્છ અને વ્યવસ્થિત રાખવું વધારે મહત્વનું છે. દીવાલ, દરવાજા અને પાઈપની આસપાસના મોટા ગેપ બંધ કરો. રાત્રે બગીચામાં જતી વખતે પૂરતો પ્રકાશ રાખો. છોડની ગીચ ઝાડીમાં હાથ નાખતા પહેલાં સાવચેતી રાખો.
જો ઘરની આસપાસ સાપ જોવા મળે તો ગભરાશો નહીં અને તેને જાતે પકડવાનો કે મારવાનો પ્રયાસ પણ ન કરો. સાપથી અંતર રાખો અને બાળકો તથા પાળતુ પ્રાણીઓને તે જગ્યાથી દૂર રાખો. સાપને દૂર કરવા માટે સ્થાનિક પ્રશિક્ષિત સાપ-રેસ્ક્યૂ ટીમ અથવા વન્યજીવ બચાવકર્તાની મદદ લેવી વધુ સુરક્ષિત છે.
આથી ઘરમાં છોડ રાખવાથી ડરવાની જરૂર નથી. જરૂર છે માત્ર એટલી કે બગીચાની યોગ્ય રીતે દેખરેખ રાખવામાં આવે. ઘની ઝાડીઓ, કચરો, ઊંચી ઘાસ, પાણી અને ઉંદરો જેવી બાબતો પર ધ્યાન આપવાથી સાપને ઘરની આસપાસ છુપાવા માટે અનુકૂળ જગ્યા મળવાની શક્યતા ઘટાડી શકાય છે. (All Image Credit Source: Social Media)
