
જો તમે શેરબજારના જોખમથી દૂર રહીને ગેરંટીવાળું અને સુરક્ષિત રોકાણ કરવા માંગતા હોવ, તો પોસ્ટ ઓફિસની રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) યોજના તમારા માટે ઉત્તમ વિકલ્પ બની શકે છે. આ યોજના સામાન્ય રોકાણકારોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી છે, જેમાં માત્ર ₹100 પ્રતિ મહિનાથી ખાતું ખોલાવી શકાય છે. નિયમિત બચતની આદત સાથે તમે લાંબા ગાળામાં મોટું ભંડોળ સરળતાથી તૈયાર કરી શકો છો.

પોસ્ટ ઓફિસ RD યોજના હાલમાં 6.7 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ દર ઓફર કરે છે. જો તમે દરરોજ આશરે ₹100 બચાવીને દર મહિને ₹3,000 RD ખાતામાં જમા કરો અને સતત 10 વર્ષ સુધી રોકાણ ચાલુ રાખો, તો તમારી કુલ મૂળ મૂડી ₹3,60,000 થશે. વર્તમાન વ્યાજ દર મુજબ, આ રોકાણ પર અંદાજે ₹1,52,565 જેટલું વ્યાજ મળશે. એટલે કે 10 વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ તમારા ખાતામાં કુલ ₹5,12,565 જેટલું ભંડોળ તૈયાર થઈ શકે છે. આ રીતે નિયમિત અને શિસ્તબદ્ધ બચતથી કોઈપણ જોખમ લીધા વિના સારી રકમ એકત્રિત કરી શકાય છે.

આ યોજના દરેક ભારતીય નાગરિક માટે ઉપલબ્ધ છે. તેમાં સિંગલ અથવા સંયુક્ત (Joint) ખાતું ખોલાવી શકાય છે. ખાતું શરૂ કરવા માટે લઘુત્તમ જમા રકમ માત્ર ₹100 પ્રતિ મહિના છે, જ્યારે રોકાણની મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી. એટલે કે, તમારી આર્થિક ક્ષમતા મુજબ તમે ઇચ્છો તેટલી રકમ દર મહિને જમા કરી શકો છો. માતા-પિતા પોતાના બાળકોના ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને તેમના નામે પણ RD ખાતું ખોલાવી શકે છે. જો બાળકની ઉંમર 10 વર્ષ અથવા તેથી વધુ હોય, તો તે પોતાના નામે ખાતું સંચાલિત કરી શકે છે. બાળક 18 વર્ષનું થાય પછી જરૂરી KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને ખાતાને સામાન્ય પુખ્ત ખાતામાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે.

આ યોજનાની એક મહત્વપૂર્ણ ખાસિયત એ છે કે તેમાં લોનની સુવિધા પણ આપવામાં આવે છે. જો ખાતું ખોલ્યાના એક વર્ષ પૂર્ણ થઈ ગયા હોય અને તમે સતત 12 હપ્તા જમા કર્યા હોય, તો કુલ જમા રકમના 50 ટકા સુધીની લોન મેળવી શકો છો. આ લોન પર લાગતું વ્યાજ RDના વ્યાજ દર કરતાં માત્ર 2 ટકા વધુ હોય છે. લોનની ચૂકવણી એકમુષ્ટ અથવા માસિક હપ્તામાં કરી શકાય છે. જો કોઈ કારણસર લોન સમયસર ચૂકવવામાં ન આવે, તો બાકી રકમ ખાતાની પાકતી મુદત વખતે મળનારી રકમમાંથી કપાઈ જાય છે.

પોસ્ટ ઓફિસ RD ખાતાની મૂળ પાકતી મુદત 5 વર્ષ (60 મહિના) છે. જો રોકાણકાર ઇચ્છે, તો પાકતી મુદત પૂર્ણ થયા પછી સરળ અરજી કરીને તેને વધુ 5 વર્ષ માટે લંબાવી શકે છે. જો લંબાવેલા સમયગાળામાં નવા હપ્તા ભરવા ન હોય, તો પણ ખાતું ચાલુ રાખી શકાય છે. હપ્તા ભરવાના નિયમો પણ સરળ છે. જો ખાતું મહિનાની 1થી 15 તારીખ વચ્ચે ખોલાવવામાં આવ્યું હોય, તો દરેક આગામી હપ્તો તે મહિનાની 15મી તારીખ સુધી જમા કરાવવો જરૂરી છે. જ્યારે 16મી તારીખથી મહિનાના છેલ્લા કાર્યકારી દિવસ વચ્ચે ખાતું ખોલાવવામાં આવ્યું હોય, ત્યારે હપ્તો મહિનાના છેલ્લા કાર્યકારી દિવસ સુધીમાં જમા કરાવવો પડે છે. જો કોઈ કારણસર ખાતું સમય પહેલાં બંધ કરવું હોય, તો 3 વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી અકાળે ખાતું બંધ કરવાની મંજૂરી મળે છે. જોકે, આવી સ્થિતિમાં RDનો વ્યાજ દર નહીં મળે, પરંતુ પોસ્ટ ઓફિસના સામાન્ય બચત ખાતા મુજબ વ્યાજની ગણતરી કરવામાં આવે છે.

જો તમે નિયમિત બચત કરીને ભવિષ્ય માટે સુરક્ષિત ભંડોળ તૈયાર કરવા માંગો છો, તો પોસ્ટ ઓફિસ RD યોજના એક વિશ્વસનીય વિકલ્પ છે. ઓછા રોકાણથી શરૂઆત, નિશ્ચિત વ્યાજ દર, લોનની સુવિધા અને સરકારની સુરક્ષા જેવી વિશેષતાઓને કારણે આ યોજના લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.