જે તેલ માટે તરસી રહી આખી દુનિયા, તે પેટ્રોલ-ડીઝલ આ દેશમાં કૌડિયોના ભાવે મળી રહ્યું, જાણો અહીં કયો દેશ છે?
વિશ્વભરના મોટાભાગના દેશોમાં સામાન્ય જનતા ફુગાવાના બોજ હેઠળ દબાઈ રહી છે. ભારત સહિત ઘણા મોટા દેશોમાં, ઇંધણના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. છતાં, આ વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે, બે દેશો વિશ્વના નકશા પર હજુ પણ એવા છે જ્યાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ હજુ પણ લગભગ મફતમાં અથવા અત્યંત નજીવા દરે ઉપલબ્ધ છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષો અને ભૂ-રાજકીય તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે, પરંતુ વર્તમાન યુગમાં, વિશ્વભરના મોટાભાગના દેશોમાં સામાન્ય જનતા ફુગાવાના બોજ હેઠળ દબાઈ રહી છે. ભારત સહિત ઘણા મોટા દેશોમાં, ઇંધણના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. છતાં, આ વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે, બે દેશો વિશ્વના નકશા પર હજુ પણ એવા છે જ્યાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ હજુ પણ લગભગ મફતમાં અથવા અત્યંત નજીવા દરે ઉપલબ્ધ છે. વેનેઝુએલા અને ઈરાનના નાગરિકોને મળેલી રાહત કોઈ ચમત્કારથી ઓછી નથી લાગતી. ચાલો આપણે આ દેશોમાં આ અતિ સસ્તા ઇંધણ પાછળના સંપૂર્ણ અર્થશાસ્ત્રની શોધ કરીએ.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
જ્યારે બાકીના વિશ્વના લોકો પેટ્રોલના દરેક ટીપા માટે ભારે કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે, ત્યારે વેનેઝુએલામાં, ઇંધણ ફક્ત 10 રૂપિયા પ્રતિ લિટર (ભારતીય ચલણની દ્રષ્ટિએ) ના દરે વેચાઈ રહ્યું છે. સંઘર્ષના આ યુગમાં પણ, ઈરાનમાં નાગરિકો આ વિશિષ્ટ વિશેષાધિકારનો આનંદ માણી રહ્યા છે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
જોકે, સરકારે આટલા નીચા ભાવે ઇંધણ મેળવવા માટે ફરજિયાત શરત લાદી છે. આ લાભ મેળવવા માટે નાગરિકો પાસે એક ખાસ ઓળખપત્ર હોવું જરૂરી છે - જે સ્થાનિક રીતે 'ફાધરલેન્ડ કાર્ડ' તરીકે ઓળખાય છે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
તેના નાગરિકોને રાહત આપવા માટે, વેનેઝુએલાની સરકારે ઇંધણ માટે માસિક વપરાશ સ્લેબ અથવા ક્વોટા સ્થાપિત કર્યો છે. આ નિયમન હેઠળ, જો કોઈ નાગરિક આપેલ મહિનામાં 120 લિટર સુધી પેટ્રોલ વાપરે છે, તો તેમને ફક્ત 10 રૂપિયા પ્રતિ લિટરની અવિશ્વસનીય ઓછી કિંમતે સંપૂર્ણ જથ્થો મળે છે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
ભારતમાં, એક સરેરાશ કાર માલિક એક મહિના દરમિયાન લગભગ 100 થી 120 લિટર પેટ્રોલ સરળતાથી વાપરી શકે છે. આનો અર્થ એ થાય કે એક સરેરાશ પરિવાર માટે, આ દેશોમાં ઇંધણ ભારત કરતા દસ ગણું સસ્તું હોય છે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
જોકે, ફાધરલેન્ડ કાર્ડ દ્વારા ફાળવવામાં આવેલા નિશ્ચિત ક્વોટાની કડક મર્યાદા છે. જો કોઈ ગ્રાહક એક મહિનામાં 120 લિટરથી વધુ પેટ્રોલ ખરીદવા માંગે છે, તો તેમણે પ્રવર્તમાન આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર દરે વધારાના જથ્થા માટે ચૂકવણી કરવી પડે છે. એકવાર 120 લિટર મર્યાદા ઓળંગી જાય, તો પેટ્રોલની કિંમત તરત જ પ્રતિ લિટર 0.50 યુએસ ડોલર સુધી વધી જાય છે. આનો અર્થ એ થયો કે ફાળવેલ ક્વોટાથી વધુ વપરાશમાં આવતા કોઈપણ ઇંધણ માટે, નાગરિકોએ પ્રતિ લિટર આશરે 50 રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે. જે દર પ્રમાણભૂત સ્થાનિક ભાવ કરતા પાંચ ગણો વધારે છે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
ઈરાનની નવી સબસિડી સિસ્ટમ હેઠળ, દરેક નાગરિકને હવે અપવાદરૂપે ઓછી કિંમતે દર મહિને 60 લિટર પેટ્રોલનો પ્રારંભિક ક્વોટા આપવામાં આવે છે. આ પ્રથમ સ્તરમાં, ઇંધણની કિંમત માત્ર 15,000 ઈરાની રિયાલ નક્કી કરવામાં આવી છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર દરો અનુસાર આશરે 1.25 યુએસ સેન્ટ થાય છે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
જો આપણે તેને ભારતીય ચલણમાં રૂપાંતરિત કરીએ, તો ઈરાની નાગરિકો તેમના પ્રથમ 60 લિટર પેટ્રોલને માત્ર 1.20 રૂપિયા પ્રતિ લિટરના અકલ્પનીય રીતે ઓછા અને અવિશ્વસનીય રીતે પોસાય તેવા દરે મેળવી શકશે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
શરૂઆતના 60 લિટર પછી, ઈરાનમાં અનુગામી 100 લિટર માટે બીજો ભાવ સ્તર અમલમાં આવે છે. આ બીજા સ્તરમાં, પેટ્રોલનો ભાવ 30,000 રિયાલ અથવા આશરે 2.5 યુએસ સેન્ટ પ્રતિ લિટર સુધી વધે છે જે ભારતીય ચલણમાં આશરે 2.25 રૂપિયા પ્રતિ લિટર થાય છે.(ફોટો ક્રેડિટ-Google)
