
UPI પેમેન્ટ કરવું હવે વધુ સરળ બનવા જઈ રહ્યું છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ UPI માટે નવું 'Tap and Pay' ફીચર રજૂ કર્યું છે. આનાથી, ગ્રાહકોએ સ્ટોર પર પેમેન્ટ કરવા માટે QR કોડ સ્કેન કરવાની કે દુકાનદારનો મોબાઈલ નંબર દાખલ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. ખાસ વાત એ છે કે, આ ફીચર નબળા નેટવર્ક કનેક્ટિવિટી અથવા ઇન્ટરનેટ સુવિધા ન હોય તેવી સ્થિતિમાં પણ કામ કરશે.

NFC દ્વારા પેમેન્ટ : નવી 'Tap and Pay' સિસ્ટમ NFC (નિયર ફિલ્ડ કોમ્યુનિકેશન) ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કામ કરે છે. તેનો ઉપયોગ કરવા માટે, વપરાશકર્તાઓએ તેમના સ્માર્ટફોન સેટિંગ્સમાં NFC ફીચર ચાલુ (enable) કરવું પડશે. ત્યારબાદ, તેમણે ફક્ત તેમના ફોનને સપોર્ટેડ POS મશીન અથવા ડિજિટલ સાઉન્ડબોક્સ પર ટેપ કરવાની જરૂર છે. બંને ઉપકરણો કનેક્ટ થતાં જ પેમેન્ટની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જાય છે.

QR કોડ સ્કેન કરવાની જરૂર નથી : હાલમાં, સ્ટોર પર UPI પેમેન્ટ કરવા માટે સામાન્ય રીતે QR કોડ સ્કેન કરવો પડે છે—આ પ્રક્રિયામાં કેમેરા ખોલવો, સાચો QR કોડ શોધવો અને તેને સ્કેન કરવાનો સમાવેશ થાય છે. નવા ફીચર સાથે આ સમગ્ર પ્રક્રિયા બદલાઈ જશે; POS મશીન અથવા ડિજિટલ સાઉન્ડબોક્સ પર ફોન ટેપ કરીને જ પેમેન્ટ કરી શકાશે. આનાથી નબળા પ્રકાશ અથવા QR કોડ સ્કેન કરવામાં આવતી મુશ્કેલીઓ જેવી સમસ્યાઓ દૂર થાય છે.

ઇન્ટરનેટ વિના પણ પેમેન્ટ શક્ય : અહીં સૌથી મહત્વની વિશેષતા 'ઓફલાઇન મોડ' છે. મોબાઈલ નેટવર્ક કવરેજ નબળું હોય અથવા ઇન્ટરનેટ કનેક્શન ન હોય ત્યારે પણ પેમેન્ટ કરી શકાય છે. આ UPI Lite વોલેટ દ્વારા સુરક્ષિત ઓફલાઇન ટોકન્સના ઉપયોગથી શક્ય બને છે. પરિણામે, ભીડભાડવાળા બજારો અથવા નબળી કનેક્ટિવિટીવાળા વિસ્તારોમાં પેમેન્ટ નિષ્ફળ જવાની શક્યતા ઘટી જાય છે.

NPCIનું આ નવું ફીચર દેશભરના લાખો ગ્રાહકો અને રિટેલ વેપારીઓ પર અસર કરશે. સ્માર્ટફોન વપરાશકર્તાઓને એવા ઉપકરણોની જરૂર પડશે જે NFC ને સપોર્ટ કરતા હોય. કંપની 2026ના છેલ્લા ત્રિમાસિક ગાળા સુધીમાં તમામ મુખ્ય વેપારી POS ટર્મિનલ્સ પર આ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવાની યોજના ધરાવે છે.

'My UPI' પણ લોન્ચ થયું : ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટ 2026માં, NPCIએ UPI સાથે જોડાયેલું અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ ફીચર 'My UPI' પણ લોન્ચ કર્યું. તેને UPI માટે 'AI સાથી' (AI companion) તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય પેમેન્ટની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો અને સાથે સાથે વપરાશકર્તાઓને સુરક્ષા સંબંધિત બાબતોમાં મદદ કરવાનો છે. QR કોડની ચકાસણી માટે 'Pay Safe' ફીચર રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. તે વપરાશકર્તાઓને UPI QR કોડ અપલોડ કરવાની અને તેની સાથે જોડાયેલી વિગતો ચકાસવાની સુવિધા આપે છે. વપરાશકર્તાઓ વેપારીની શ્રેણી (merchant category) અને પેમેન્ટ હિસ્ટ્રી જેવી માહિતી જોઈ શકે છે. આ ફીચર એ જાણવામાં મદદ કરે છે કે શું QR કોડ કોઈ છેતરપિંડી કરનાર વેપારીનો છે કે નહીં.

વારંવાર થતા પેમેન્ટ્સ (Recurring payments) હવે સરળ : 'My UPI' માં 'Pay Again' ફીચરનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ ફીચર એવા વ્યક્તિઓ અથવા વેપારીઓને ફરીથી પેમેન્ટ કરવાનું સરળ બનાવે છે જેમની સાથે વપરાશકર્તા વારંવાર વ્યવહાર કરે છે; આનાથી દરેક વખતે પેમેન્ટની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવાની જરૂરિયાત રહેતી નથી. NPCI એ UPI માટે 'Safety Switch' ફીચર પણ શરૂ કર્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય વપરાશકર્તાઓને તેમના UPI વપરાશ પર વધુ નિયંત્રણ આપવાનો છે. આ ઉપરાંત, 'UPI De-link' ફીચર વપરાશકર્તાઓને તેમના UPI નંબરને ડિ-લિંક (જોડાણ દૂર કરવાની) કરવાની સુવિધા આપે છે.
Published On - 11:45 am, Fri, 11 September 26