કાગડો, ગાય, કૂતરો કે કીડી… શ્રાદ્ધમાં સૌથી પહેલાં કોને અર્પણ કરવો જોઈએ પંચબલી ભોગ?
પંચબલી ભોગ એ શ્રાદ્ધ વિધિ દરમિયાન પાંચ ચોક્કસ જીવો અને દેવતાઓને ભોજન અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે કયા પ્રાણીને પહેલા ભોગ અર્પણ કરવામાં આવે છે? ચાલો યોગ્ય ક્રમ જાણીએ.
સનાતન ધર્મમાં પિતૃ પક્ષનું ખૂબ જ વિશેષ સ્થાન છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, પૂર્વજોના આત્માને શાંતી મળે અને તેમના પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરવા માટે તર્પણ અને શ્રાદ્ધ વિધિ કરવામાં આવે છે. (Image Source | AI Generated)
શ્રાદ્ધ વિધિ દરમિયાન અર્પણ કરાયેલ ભોજન, અથવા પંચબલી ભોગ, પૂર્વજોને સંદેશ આપે છે. ગાય, કાગડો, કૂતરો, કીડી અને દેવતાઓ માટે ખોરાકનો એક ભાગ અલગ રાખવામાં આવે છે. (Image Source | AI Generated)
આ પવિત્ર સમયગાળ દરમિયાન શ્રાદ્ધ વિધિ પૂર્ણ કરવા માટે, યોગ્ય ક્રમમાં ખોરાક અર્પણ કરવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે યોગ્ય નિયમો અનુસાર કરવામાં આવતા પ્રસાદથી પિતૃઓની આત્માને શાંતી મળી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે પિતૃ પક્ષ દરમિયાન કોને પહેલા ભોગ અર્પણ કરવો જોઈએ. (Image Source | AI Generated)
પિતૃપક્ષ દરમિયાન શ્રાદ્ધના દિવસે ભોજન તૈયાર કર્યા પછી, પહેલો ભાગ દેવતાઓને અને પછી ગાયને અર્પણ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, પહેલો ભાગ દેવતાઓને અર્પણ કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ ગાયને. હિન્દુ ધર્મમાં ગાયને ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. જેને બધા દેવી-દેવતાઓનું નિવાસસ્થાન માનવામાં આવે છે. ગાયને ખવડાવવાથી પૂર્વજો સંતુષ્ટ અને પ્રસન્ન થાય છે. (Image Source | AI Generated)
આ પછી જ કાગડાને બીજો ભાગ અર્પણ કરવામાં આવે છે. કાગડાને પૂર્વજોના સંદેશવાહક માનવામાં આવે છે. તેથી કાગડાને અર્પણ કરવામાં આવતો ખોરાક સીધો તેમના સુધી પહોંચે છે. પંચબલી ગાય અને દેવતાઓને પ્રથમ ભાગ અર્પણ કરીને શરૂ થાય છે. જેનાથી શ્રાદ્ધ વિધિ યોગ્ય રીતે પૂર્ણ થાય છે. (Image Source | AI Generated)
ગાય અને કાગડા પછી, ત્રીજો ભાગ કૂતરાને અર્પણ કરવામાં આવે છે. જેને શ્વાન બલી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કૂતરાને યમરાજનું પ્રાણી માનવામાં આવે છે. તેથી તેને ખવડાવવાથી આત્માને શાંતિ મળે છે અને નકારાત્મક શક્તિઓ દૂર રહે છે. (Image Source | AI Generated)
પછી ચોથો ભાગ કીડીઓ માટે જમીન પર અથવા પીપળાના ઝાડ પાસે મૂકવામાં આવે છે. કીડીઓને ખવડાવવાથી સૂક્ષ્મ જીવો સંતુષ્ટ થાય છે અને ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે. (Image Source | AI Generated)
છેલ્લે પાંચમો ભાગ દેવ બલિ તરીકે અગ્નિ અથવા જળમાં અર્પણ કરવામાં આવે છે. આ રીતે યોગ્ય ક્રમમાં ભોજનનો અંશ અર્પણ કરવાથી પંચબલી ભોગ પૂર્ણ થાય છે એવી પરંપરા છે. આ નિયમનું પાલન કરવાથી પરિવાર પર પિતૃઓની કૃપા હંમેશા જળવાઈ રહે છે એવી માન્યતા છે. (Image Source | AI Generated)
નોંધ : અહીં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે. TV9 ગુજરાતી આ માન્યતાઓ કે દાવાઓની પુષ્ટિ કરતું નથી. કોઈપણ ઉપાય અજમાવતા પહેલાં જાણકાર અથવા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી. (Image Source | AI Generated)
