કોણ છે નીલકંઠ મિશ્રા ? જેમને વર્લ્ડ બેન્કમાં મળી મોટી જવાબદારી.. જાણો, IIT ટોપરથી લઈ PM ના સલાહકાર બનવા સુધીની સફર
Who is Neelkanth Mishra: ભારતના જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી નીલકંઠ મિશ્રાને વિશ્વ બેંકમાં ભારતના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરાયા છે. IIT કાનપુરના ગોલ્ડ મેડાલિસ્ટ અને પ્રધાનમંત્રીના આર્થિક સલાહકાર પરિષદના સભ્ય રહી ચૂકેલા મિશ્રા આગામી ત્રણ વર્ષ માટે વોશિંગ્ટનમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે.
Executive Director at World Bank : ભારતના જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી અને બજાર વ્યૂહરચનાકાર નીલકંઠ મિશ્રાને વિશ્વ બેંકમાં ભારતના નવા એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારની કેબિનેટ એપોઇન્ટમેન્ટ્સ કમિટી (ACC) દ્વારા તેમની નિમણૂકને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેઓ વોશિંગ્ટનમાં સ્થિત વિશ્વ બેંકના મુખ્યાલયમાં આગામી ત્રણ વર્ષ સુધી ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. આ મહત્વપૂર્ણ પદ પર તેઓ પરમેશ્વરન ઐયરનું સ્થાન લેશે.
નીલકંઠ મિશ્રાની શૈક્ષણિક સફર અત્યંત પ્રભાવશાળી રહી છે. તેમણે IIT-JEE જેવી દેશની સૌથી કઠિન પરીક્ષામાં ઓલ ઇન્ડિયા રેન્ક (AIR) 4 પ્રાપ્ત કર્યો હતો. ત્યારબાદ તેમણે IIT કાનપુરમાંથી કમ્પ્યુટર સાયન્સ અને એન્જિનિયરિંગમાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. વર્ષ 1997માં તેમને ડિરેક્ટર્સ ગોલ્ડ મેડલ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમની શૈક્ષણિક અને વ્યાવસાયિક સિદ્ધિઓને ધ્યાનમાં રાખીને IIT કાનપુરે વર્ષ 2020માં તેમને ડિસ્ટિંગ્વિશ્ડ એલ્યુમ્નસ એવોર્ડથી પણ સન્માનિત કર્યા હતા.
કારકિર્દીની શરૂઆતમાં નીલકંઠ મિશ્રાએ ટેકનોલોજી ક્ષેત્રમાં કામ કર્યું હતું. તેઓ ઇન્ફોસિસમાં સિનિયર ટેક્નિકલ આર્કિટેક્ટ તરીકે જોડાયા હતા અને ત્યારબાદ હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર (HUL) સાથે પણ કામ કર્યું હતું. પછી તેમણે નાણાકીય અને અર્થશાસ્ત્ર ક્ષેત્રમાં પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી. તેઓ લાંબા સમય સુધી ક્રેડિટ સુઇસમાં એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર માટે ઇક્વિટી સ્ટ્રેટેજીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને સહ-મુખ્ય તરીકે કાર્યરત રહ્યા. હાલમાં તેઓ એક્સિસ બેંકના ચીફ ઇકોનોમિસ્ટ અને એક્સિસ કેપિટલમાં ગ્લોબલ રિસર્ચના વડા તરીકે મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ સંભાળી રહ્યા છે.
નીલકંઠ મિશ્રા માત્ર કોર્પોરેટ જગત પૂરતા મર્યાદિત નથી રહ્યા. તેમણે ભારત સરકારની અનેક આર્થિક નીતિઓ ઘડવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. તેઓ વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદ (EAC-PM) ના પાર્ટ-ટાઇમ સભ્ય તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત તેઓ યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (UIDAI) ના પાર્ટ-ટાઇમ ચેરમેન તેમજ TRAI ના પાર્ટ-ટાઇમ સભ્ય પણ છે. તેમણે 15મા અને 16મા નાણા પંચ, GST ની રેવન્યુ ન્યુટ્રલ રેટ (RNR) કમિટી અને ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન જેવી મહત્વપૂર્ણ સંસ્થાઓને પણ માર્ગદર્શન આપ્યું છે.
વિશ્વ બેંકમાં એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટરનું પદ ભારત માટે આર્થિક રાજદ્વારીના દૃષ્ટિકોણથી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ પદ પર નીલકંઠ મિશ્રા વિશ્વ બેંકના બોર્ડમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે અને વૈશ્વિક સ્તરે લેવામાં આવતા મહત્વપૂર્ણ આર્થિક નિર્ણયો પર ભારતનો દૃષ્ટિકોણ રજૂ કરશે.
તેઓ વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટ્સ, માળખાગત સુવિધાઓમાં રોકાણ, ગરીબી નિવારણ અને વૈશ્વિક આર્થિક નીતિઓ સંબંધિત નિર્ણયો લેવામાં ભારતનો અવાજ વધુ મજબૂત બનાવશે. તેમની નિમણૂક ભારતની વધતી વૈશ્વિક આર્થિક ભૂમિકા અને નીતિગત પ્રભાવને વધુ મજબૂત બનાવતી મહત્વપૂર્ણ ઘટના માનવામાં આવી રહી છે.
