Next Birth After Death : મૃત્યુ પછી ક્યાં જાય છે આત્મા? કર્મ નક્કી કરે છે આગામી જન્મનું રહસ્ય!
માનવ જીવનને ભારતીય આધ્યાત્મિક પરંપરામાં આત્માની એક મહત્વપૂર્ણ યાત્રા માનવામાં આવે છે. માન્યતા અનુસાર શરીર નાશ પામે છે, પરંતુ આત્માનો અંત થતો નથી. મૃત્યુ પછી આત્મા એક શરીર છોડીને પોતાની આગળની યાત્રા તરફ આગળ વધે છે. આથી મૃત્યુને જીવનનો અંત નહીં, પરંતુ એક અવસ્થામાંથી બીજી અવસ્થામાં પરિવર્તન તરીકે જોવામાં આવે છે.
મૃત્યુ પછી આત્માને કયો જન્મ મળે છે, તે અંગે હિંદુ ધર્મ અને ભારતીય આધ્યાત્મિક પરંપરામાં કર્મના સિદ્ધાંતને મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. માન્યતા મુજબ વ્યક્તિ પોતાના જીવનમાં જે પ્રકારના કર્મ કરે છે, તેની અસર મૃત્યુ પછીની યાત્રા પર પડે છે. એટલે કે સારા અને ખરાબ કર્મોનું પરિણામ માત્ર વર્તમાન જીવન સુધી સીમિત રહેતું નથી, પરંતુ આગામી જન્મ સાથે પણ તેનો સંબંધ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
વ્યક્તિના કર્મોને સામાન્ય રીતે ત્રણ પ્રકારમાં સમજાવવામાં આવે છે સંચિત, પ્રારબ્ધ અને ક્રિયમાણ કર્મ. અગાઉના જન્મોમાં કરેલા કર્મોનો સંચય ‘સંચિત કર્મ’ તરીકે ઓળખાય છે, જ્યારે તેમાંથી જે કર્મોનું ફળ વર્તમાન જીવનમાં ભોગવવાનું હોય તેને ‘પ્રારબ્ધ’ કહેવામાં આવે છે. વર્તમાન જીવનમાં વ્યક્તિ જે નવા કર્મ કરે છે, તેને ક્રિયમાણ કર્મ તરીકે સમજાવવામાં આવે છે. આ કર્મોની અસર આત્માની આગળની યાત્રા સાથે જોડાયેલી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે આગામી જન્મ માત્ર વ્યક્તિએ કેટલું સુખ કે દુઃખ મેળવ્યું તેના આધારે નક્કી થતો નથી. વ્યક્તિનું વર્તન, તેના સારા-ખરાબ કાર્યો, અન્ય લોકો સાથેનો વ્યવહાર અને જીવન દરમિયાન અપનાવેલો માર્ગ પણ મહત્વનો માનવામાં આવે છે. નિઃસ્વાર્થ સેવા, દયા, સત્ય અને સદાચાર જેવા કાર્યોને સારા કર્મ તરીકે જોવામાં આવે છે, જ્યારે હિંસા, છેતરપિંડી અને અન્યાય જેવા કાર્યોને નકારાત્મક કર્મ માનવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત, ભારતીય દર્શનમાં વ્યક્તિના અંતિમ વિચારો અને ભાવનાઓને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. ભગવદ્ ગીતા સાથે જોડાયેલી આધ્યાત્મિક સમજ મુજબ જીવનના અંત સમયે મનની સ્થિતિ અને વ્યક્તિનું ચિંતન પણ તેની આગળની ગતિ સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે. તેથી ભારતીય પરંપરામાં જીવનભર મનને શુદ્ધ રાખવા, સારા વિચારો કરવા અને ઈશ્વરનું સ્મરણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓમાં એવું માનવામાં આવે છે કે આત્મા પોતાના અધૂરા કર્મોના ફળ ભોગવવા માટે ફરી જન્મ લઈ શકે છે. આ જન્મ માનવ સ્વરૂપમાં જ મળે તે જરૂરી નથી, પરંતુ કર્મોના આધારે અલગ-અલગ યોનિ અથવા જીવનની સ્થિતિ મળવાની ધાર્મિક માન્યતાઓ જોવા મળે છે. જોકે આ બાબતો આધ્યાત્મિક અને ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે; આધુનિક વિજ્ઞાન પાસે આગામી જન્મ કેવી રીતે નક્કી થાય છે તેનો નિશ્ચિત પુરાવો નથી.
આ સમગ્ર વિચારનો મુખ્ય સંદેશ એ છે કે વ્યક્તિએ પોતાના વર્તમાન જીવનમાં સારા કર્મો કરવા જોઈએ. કારણ કે કર્મને ભારતીય દર્શનમાં જીવનની આગળની યાત્રા સાથે જોડવામાં આવ્યું છે. તેથી સત્ય, દયા, સેવા, સદાચાર અને નિઃસ્વાર્થ ભાવનાથી જીવન જીવવું આત્મિક વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. અંતે, કર્મોના બંધનમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિને મોક્ષ સાથે જોડવામાં આવે છે, જેને જન્મ-મૃત્યુના ચક્રમાંથી મુક્તિ તરીકે સમજાવવામાં આવે છે. ( નોંધ :ટીવી9 કોઈ પણ પ્રકારે અંધશ્રદ્ધાને પ્રોત્સાહન આપતુ નથી. આ અહેવાલ માત્ર ધાર્મિક માન્યતા અને લોકોમાં પ્રચલિત માન્યતા, રીત રિવાજને આધારે રજૂ કરવામાં આવેલ છે. )
