ભારતમાં ₹3.20 લાખ અને વિદેશમાં $10,000 ને પાર પહોંચશે સોનાનો ભાવ ? Gold ને લઈને કરવામાં આવી ‘મોટી ભવિષ્યવાણી’
ભારતના દરેક પરિવાર માટે સોના સંબંધિત એક મોટા સમાચાર આવી રહ્યા છે. એક રિપોર્ટ મુજબ, ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં સોનાનો ભાવ 10,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચી શકે છે. જો આવું થશે, તો ભારતમાં 10 ગ્રામ સોનાની કિંમત ₹3 લાખને પાર થઈ શકે છે. સરળ રીતે સમજીએ તો, અમેરિકી બોન્ડ માર્કેટ અને નબળા ડોલરના સંકેતો વચ્ચે સોનામાં આટલી મોટી તેજીનું અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે.
જેફરીઝના ગ્લોબલ હેડ ઓફ ઈક્વિટી સ્ટ્રેટેજી ક્રિસ વૂડે જણાવ્યું કે, જો અમેરિકી બોન્ડ માર્કેટ પર દબાણ ખૂબ જ વધે છે અને અમેરિકાને પોતાની ટ્રેઝરી યીલ્ડને બળજબરીથી નીચે રાખવી પડે છે, તો ડોલર નબળો પડી શકે છે. આવી સ્થિતિ 'સોના' માટે ખૂબ જ પોઝિટિવ સાબિત થશે. વૂડે જણાવ્યું હતું કે, આવા માહોલમાં સોનાનો ભાવ 10,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચી શકે છે. જો આવું થયું તો તેનાથી ભારતીય પરિવારની બેલેન્સ શીટ મોટાપાયે મજબૂત થઈ જશે.
અત્યારે ઈન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં સોનાનો ભાવ 4,366.80 ડોલર પ્રતિ ઔંસ છે. એક અમેરિકી ડોલરની કિંમત ₹96 માનીને તેની ગણતરી કરીએ તો, ઈન્ટરનેશનલ ભાવ અનુસાર સોનાની કિંમત લગભગ ₹1.35 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ થાય છે. અહીં એ સમજવું જરૂરી છે કે, એક ટ્રોય ઔંસમાં લગભગ 31.10 ગ્રામ સોનું હોય છે. ઈન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં સોનાનો વેપાર ડોલર પ્રતિ ટ્રોય ઔંસ હિસાબે થાય છે. હવે જો સોનું 10,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પહોંચે છે અને ડોલરનો ભાવ ₹96 જ રહે છે, તો હિસાબ કંઈક આવો બનશે. 10,000 ડોલરને ₹96 થી ગુણાકાર કરવા પર એક ઔંસ સોનાની કિંમત ₹9,60,000 થશે. તેને 31.10 ગ્રામથી ભાગવાથી એક ગ્રામ સોનાનો ભાવ લગભગ ₹30,865 બનશે. આ હિસાબે 10 ગ્રામ સોનાનો ભાવ લગભગ ₹3,08,650 થઈ જશે. ટૂંકમાં, સીધા ઈન્ટરનેશનલ કન્વર્ઝન મુજબ ભારતમાં 10 ગ્રામ સોનું ₹3 લાખને પાર પહોંચી શકે છે.
જો કે, આ માત્ર બેસિક કન્વર્ઝન છે. ભારતમાં અસલી રીટેલ પ્રાઇસ આનાથી વધુ હોઈ શકે છે, કારણ કે તેમાં ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી, જીએસટી, ડીલર માર્જિન અને બીજા ચાર્જ પણ ઉમેરાય છે. જ્વેલરી ખરીદવા પર મેકિંગ ચાર્જ અલગથી આપવો પડે છે. અત્યારે 4,366.80 ડોલર પ્રતિ ઔંસના ભાવ અને ₹96 ના ડોલર રેટ પર 10 ગ્રામ સોનાની બેસિક કિંમત લગભગ ₹1,34,780 થાય છે. જો ઈન્ટરનેશનલ ગોલ્ડ 10,000 ડોલર પહોંચે છે તો આ જ કિંમત વધીને લગભગ ₹3,08,650 થઈ જશે.
આનો અર્થ એ કે, 10 ગ્રામ સોના પર લગભગ ₹1,73,870 નો વધારો થશે. ટકાવારીમાં જોઈએ તો, વર્તમાન ઈન્ટરનેશનલ ભાવની સરખામણીએ સોનામાં લગભગ 129 ટકાની તેજી બને છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, જો આજે ઈન્ટરનેશનલ ભાવ મુજબ કોઈની પાસે લગભગ ₹1.35 લાખનું સોનું છે, તો ગોલ્ડના 10,000 ડોલર પહોંચવા પર તેની કિંમત લગભગ ₹3.09 લાખ થઈ શકે છે. આ ગણતરી ડોલરનો ભાવ ₹96 પર સ્થિર માનીને કરવામાં આવી છે. જો કોઈ પરિવાર પાસે 100 ગ્રામ સોનું છે તો તેની બેસિક કિંમત લગભગ ₹30.86 લાખ થઈ શકે છે. એક કિલો સોનાની કિંમત લગભગ ₹3.09 કરોડ સુધી પહોંચી જશે. જો કે, ડોલરની કિંમત બદલાવા પર ભારતમાં સોનાનો ભાવ પણ બદલાઈ જશે. જો રૂપિયો નબળો પડીને ₹100 પ્રતિ ડોલર થઈ જાય છે તો 10,000 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર 10 ગ્રામ સોનાનો ભાવ લગભગ ₹3.22 લાખ થઈ શકે છે. જો રૂપિયો મજબૂત થાય છે, તો કિંમત થોડી ઓછી રહેશે.
ક્રિસ વૂડના નિવેદનમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ શબ્દ 'મોનેટાઈઝ' છે. એનો સીધો અર્થ એ નથી કે, દરેક પરિવાર પોતાનું 'સોનું' વેચી દેશે. આનો અર્થ એ છે કે, ઘરોમાં પહેલાથી રાખેલું સોનું અચાનક ખૂબ જ કિંમતી થઈ જશે અને પરિવારની કુલ સંપત્તિ વધી જશે. ભારતમાં 'સોનું' માત્ર રોકાણ નથી. આ લગ્ન, તહેવાર, પરંપરા, સુરક્ષા અને મુશ્કેલ સમય માટે બચાવીને રાખેલી સંપત્તિ પણ છે. ભારતીય પરિવારો પાસે મોટી માત્રામાં 'સોનું' જ્વેલરી, સિક્કા અને બિસ્કિટના રૂપમાં રાખેલું છે.
જો સોનાનો ભાવ ₹3 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામને પાર પહોંચે છે, તો જે પરિવારોએ વર્ષો પહેલા ઓછા ભાવે ગોલ્ડ ખરીદ્યું હતું, તેમની સંપત્તિની વેલ્યુ ગણી વધી શકે છે. એવામાં જરૂર પડે ત્યારે તેઓ તેને વેચી શકે છે અથવા તેના બદલે ગોલ્ડ લોન લઈ શકે છે. ધારો કે, કોઈ પરિવાર પાસે 200 ગ્રામ સોનું છે. 10,000 ડોલર વાળા અનુમાનમાં તેની બેસિક વેલ્યુ લગભગ ₹61.73 લાખ થઈ શકે છે. આ જ વધેલી વેલ્યુ પરિવારને ઘર ખરીદવા, બાળકોના ભણતર, બિઝનેસ શરૂ કરવા કે કોઈ ઈમરજન્સીમાં આર્થિક સહારો આપી શકે છે. આ જ અસરને વૂડ ભારતીય પરિવારોની બેલેન્સ શીટનું મોટાપાયે મોનેટાઈઝેશન ગણાવી રહ્યા છે.
ક્રિસ વૂડનું આખું અનુમાન અમેરિકી બોન્ડ માર્કેટ અને ડોલરની દિશા સાથે જોડાયેલું છે. તેમનું માનવું છે કે, અમેરિકી સરકારને વધતા દેવા અને ઊંચા વ્યાજ ખર્ચના કારણે ભવિષ્યમાં ટ્રેઝરી યીલ્ડને કંટ્રોલ કરવી પડી શકે છે. ટ્રેઝરી યીલ્ડનો અર્થ અમેરિકી સરકારી બોન્ડ પર મળતું રિટર્ન છે. અમેરિકા પોતાના ખર્ચ અને જૂના દેવાને ચલાવવા માટે બોન્ડ વેચીને પૈસા એકઠા કરે છે. જો રોકાણકારો વધુ રિટર્ન માંગે છે, તો સરકારનો વ્યાજ ખર્ચ વધી જાય છે.
વૂડના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકાની 10 વર્ષની ટ્રેઝરી યીલ્ડ ગ્લોબલ ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટ માટે ફેડરલ ફંડ્સ રેટ કરતા પણ વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે તેને ટ્રાફિક લાઈટના ઉદાહરણથી સમજાવ્યું. તેમનું કહેવું છે કે, 10 વર્ષની યીલ્ડનું 4.5 ટકા પાર કરવું એ યલો વોર્નિંગ લાઈટ જેવું છે. જો આ મજબૂતીથી 5 ટકાની પાર નીકળે છે, તો તેને રેડ સિગ્નલ માનવામાં આવશે. ટૂંકમાં, શેરબજાર અને બીજી રિસ્કી એસેટ્સ પર મોટું દબાણ આવી શકે છે.
જો અમેરિકી સરકાર કે ફેડરલ રિઝર્વને બોન્ડ યીલ્ડ નીચે રાખવા માટે માર્કેટમાં હસ્તક્ષેપ કરવો પડે છે, તો સિસ્ટમમાં વધુ પૈસા આવી શકે છે. આનાથી ડોલર પર દબાણ વધવાની આશંકા રહેશે. ડોલર નબળો થાય છે, તો ગોલ્ડને સામાન્ય રીતે ફાયદો મળે છે. એનું કારણ એ છે કે, સોનાની ઈન્ટરનેશનલ કિંમત ડોલરમાં નક્કી થાય છે. નબળો ડોલર બીજા દેશોના ખરીદદારો માટે સોનાને વધુ આકર્ષક બનાવી શકે છે. સાથે જ જ્યારે સરકારો વધુ પૈસા છાપે છે અથવા વ્યાજદરોને બળજબરીથી ઓછા રાખે છે, તો રોકાણકારો કરન્સીની વેલ્યુ ઘટવાના ડરથી ગોલ્ડ ખરીદે છે.
રોકાણકારોએ અહીં એક જરૂરી વાત સમજવી જોઈએ. 10,000 ડોલરને કોઈ નક્કી તારીખ વાળો પાક્કો પ્રાઈસ ટાર્ગેટ માનવો જોઈએ નહીં. ક્રિસ વૂડે તેને એ સ્થિતિમાં શક્ય બતાવ્યો છે, જ્યારે અમેરિકાને ટ્રેઝરી યીલ્ડ દબાવવી પડે અને ડોલર લાંબા સમય માટે નબળો થવા લાગે. આ એક ખાસ આર્થિક પરિસ્થિતિ પર આધારિત અનુમાન છે. હવે એ કહેવું યોગ્ય નહીં રહે કે, સોનું કોઈ નક્કી મહિના અથવા તો આવતા વર્ષમાં ચોક્કસપણે 10,000 ડોલર પહોંચી જ જશે. ગોલ્ડની ચાલ અમેરિકી વ્યાજદર, બોન્ડ યીલ્ડ, ડોલર ઈન્ડેક્સ, સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી, મોંઘવારી, જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ અને રોકાણકારોની માંગ પર નિર્ભર કરશે. વૂડનું માનવું છે કે, અમેરિકા જો ટ્રેઝરી યીલ્ડને કંટ્રોલ કરે છે તો ડોલર લાંબા સમય સુધી નબળો રહી શકે છે. તેમના મુજબ, આવો માહોલ ઈમર્જિંગ માર્કેટ ઈક્વિટીઝ અને ગોલ્ડ બંને માટે શાનદાર થઈ શકે છે.
ભારત જેવા ઈમર્જિંગ માર્કેટમાં વિદેશી પૈસા પાછા ફરી શકે છે. ડોલર નબળો પડવા પર ગ્લોબલ રોકાણકારો અમેરિકાથી બહાર વધુ રિટર્ન આપતા બજાર તરફ પૈસા રોકી શકે છે. જો કે, ભારતમાં સોનાનો ભાવ માત્ર ઈન્ટરનેશનલ ગોલ્ડથી નક્કી નથી થતો. ડોલર સામે રૂપિયાની ચાલ પણ તેમાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. જો ઈન્ટરનેશનલ ગોલ્ડ ચઢે પણ રૂપિયો મજબૂત થઈ જાય, તો ઘરેલું કિંમતમાં તેજી થોડી ઓછી રહી શકે છે. જો ગોલ્ડ અને ડોલર બંને રૂપિયા સામે મજબૂત થાય છે, તો ભારતમાં સોનાની કિંમત વધુ ઝડપથી વધી શકે છે.
સોનાનું 10,000 ડોલર સુધી પહોંચવું ગોલ્ડ ધરાવતા પરિવારો માટે મોટો વેલ્થ ગેઇન હશે. આટલી મોટી તેજીનો અર્થ એ પણ હોઈ શકે છે કે, ગ્લોબલ ફાઇનાન્શિયલ સિસ્ટમમાં ગંભીર સમસ્યા ચાલી રહી છે. જો ટ્રેઝરી યીલ્ડ પર કંટ્રોલ લાવવાની પરિસ્થિતિ સર્જાય છે, તો તેની પાછળ અમેરિકી દેવું, બોન્ડ માર્કેટનું દબાણ, નબળો ડોલર કે રોકાણકારોના ભરોસામાં કમી જેવા કારણો હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં શેરબજાર, કરન્સી અને બોન્ડમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે.
આથી, ₹3 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામનો આંકડો સાંભળવામાં જેટલો આકર્ષક લાગે છે, તેની પાછળનો આર્થિક માહોલ એટલો જ પડકારજનક હોઈ શકે છે. રોકાણકારો માટે તેનો સીધો સંદેશ એ છે કે, ગોલ્ડને ઝડપથી અમીર બનાવતી વસ્તુને બદલે પોર્ટફોલિયોના સુરક્ષા કવચ તરીકે જોવું જોઈએ. કોઈ એક અનુમાનને જોઈને પૂરા પૈસા સોનામાં લગાવી દેવા યોગ્ય રણનીતિ નહીં ગણાય. ખરીદી તબક્કાવાર કરવી અને ગોલ્ડનો હિસ્સો પોતાના પૂરા રોકાણ મુજબ નક્કી કરવો વધુ સમજદારીભર્યું હોઈ શકે છે.
વૂડનું કહેવું છે કે, જો અમેરિકા પોતાના વધતા દેવા અને બોન્ડ યીલ્ડના દબાણને સંભાળવા માટે બજારમાં હસ્તક્ષેપ કરે છે, તો ડોલર નબળો પડી શકે છે. નબળો ડોલર અને ફાઇનાન્શિયલ સિસ્ટમને લઈને વધતી ચિંતા ગોલ્ડને 10,000 ડોલર સુધી લઈ જઈ શકે છે. જો ડોલર ₹96 રહે છે, તો તેનો સીધો અર્થ ભારતમાં લગભગ ₹3.09 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામનો બેસિક ગોલ્ડ પ્રાઈસ હશે. ટેક્સ અને બીજા ચાર્જ ઉમેરવા પર બજાર ભાવ આનાથી વધુ પણ હોઈ શકે છે. ભારતના કરોડો પરિવારો પાસે પહેલાથી સોનું છે. તેથી, આટલી મોટી તેજી તેમની કાગળ પરની સંપત્તિને ગણી વધારી શકે છે. આ જ કારણ છે કે, ક્રિસ વૂડ તેને ભારતીય પરિવારોની બેલેન્સ શીટના મોટા મોનેટાઈઝેશન તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
