થોડું પીધું અને નશો ચડી ગયો ! ‘સ્ત્રીઓ’ને દારૂ જલ્દી કેમ અસર કરે છે ? આની પાછળનું રસપ્રદ કારણ તમને ખબર છે કે નહીં?
દારૂનું સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે દરેક રીતે હાનિકારક છે પરંતુ ઘણીવાર એવું જોવા મળ્યું છે કે, દારૂનો નશો સ્ત્રીઓને જલ્દી ચડી જાય છે. સામાન્ય રીતે લોકો આને 'સહનશક્તિ' (Tolerance) સાથે જોડીને જોતા હોય છે પરંતુ વિજ્ઞાન પાસે આ માટે એક અલગ અને મજબૂત તર્ક છે.
સંશોધન દર્શાવે છે કે, આની પાછળનું અસલી કારણ સામાજિક નહીં પણ જૈવિક (Biological) છે. દારૂને પચાવવા માટે શરીરમાં ચોક્કસ ઉત્સેચકો (જેમ કે આલ્કોહોલ ડિહાઇડ્રોજેનેઝ) ની જરૂર પડે છે. એક અભ્યાસ મુજબ, આ ઉત્સેચકો પુરુષો કરતાં સ્ત્રીઓના શરીરમાં ઓછા સક્રિય હોય છે.
એવામાં જ્યારે દારૂ પેટમાં પહોંચે છે, ત્યારે પુરુષોના શરીરમાં તેનું ચયાપચય (Metabolism) ઝડપથી થાય છે, જ્યારે સ્ત્રીઓમાં આ ઉત્સેચકો ધીમા હોય છે, જેના કારણે દારૂનો મોટો ભાગ લોહીના પ્રવાહમાં (Bloodstream) પ્રવેશી શકે છે. આ જ કારણ છે કે, તેમના લોહીમાં આલ્કોહોલનું સ્તર ઝડપથી વધે છે.
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી, મહિલાઓની તુલનામાં પુરુષોના શરીરમાં માંસપેશીઓ (Muscle mass) અને પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. દારૂ પાણીમાં દ્રાવ્ય (Soluble) હોય છે. પુરુષોના શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોવાને કારણે આલ્કોહોલ સરળતાથી ડાયલ્યુટ (પાતળો) થઈ જાય છે.
આનાથી વિપરીત, મહિલાઓના શરીરમાં ફેટ ટિશ્યુ (Fatty tissues) વધુ અને પાણી ઓછું હોય છે, જેના કારણે આલ્કોહોલ ઓછો ડાયલ્યુટ થઈ શકે છે અને તેની અસર વધુ 'કન્સન્ટ્રેટેડ' તેમજ તીવ્ર હોય છે. દારૂ સીધો સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ પર હુમલો કરે છે. સંશોધન સૂચવે છે કે, સ્ત્રીઓનું મગજ દારૂના રસાયણો પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે.
ટૂંકમાં, જેમ જેમ દારૂ લોહીના પ્રવાહ દ્વારા મગજમાં પહોંચે છે, તેમ તેમ સ્ત્રીઓની ન્યુરોલોજીકલ સિસ્ટમ પુરુષો કરતાં તેને વધુ ઝડપથી સમજે છે, જેના કારણે તેઓ વધુ ઝડપથી દારૂ પીવે છે અથવા નશામાં હોય છે.
