શું 2026માં પણ 2,000 રૂપિયાની નોટો બદલી શકાય છે? જાણો RBIનો જવાબ
2,000 રૂપિયાની 98% થી વધુ નોટો RBI ને પરત કરવામાં આવી છે, માત્ર 5,669 કરોડ રૂપિયાની નોટો હજુ પણ ચલણમાં છે. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું 2026 માં 2000 રૂપિયાની નોટો હજુ પણ બદલી શકાય છે. ચાલો જવાબ શોધવાનો પ્રયાસ કરીએ.
જો તમારી પાસે હજુ પણ 2,000 રૂપિયાની નોટો ઘરે છે, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ વારંવાર સ્પષ્ટતા કરી છે કે 2,000 રૂપિયાની નોટ હજુ પણ કાયદેસર ટેન્ડર છે, ભલે તે એક્ટિવ સર્કુલેશન માંથી પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હોય. મે 2023 માં, RBI એ તેની ચલણ વ્યવસ્થાપન કવાયતના ભાગ રૂપે 2,000 રૂપિયાની નોટ પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરી હતી. આ પગલું નાના મૂલ્યની નોટોમાં તરલતા સુધારવા માટે હતું.
આનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે 2,000 રૂપિયાની નોટનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે રોજિંદા વ્યવહારો માટે થતો ન હતો. સૌથી અગત્યનું, આ ઉપાડ નોટબંધી ન હતી. 2,000 રૂપિયાની 98% થી વધુ નોટો RBI ને પરત કરવામાં આવી છે, માત્ર 5,669 કરોડ રૂપિયાની નોટો હજુ પણ ચલણમાં છે. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું 2026 માં 2000 રૂપિયાની નોટો હજુ પણ બદલી શકાય છે. ચાલો જવાબ શોધવાનો પ્રયાસ કરીએ.
2000 રૂપિયાની નોટો 2026 સુધી કાયદેસર ટેન્ડર રહેશે. જોકે, તેમની વ્યવહારિક ઉપયોગિતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. RBI એ તેમને પહેલાથી જ ચલણમાંથી પાછી ખેંચી લીધી છે.
દેશના નાગરિકો પાસે અન્ય મૂલ્યોની પૂરતી નોટો હતી. તેથી, તેની "ક્લીન નોટ પોલિસી" હેઠળ, RBI એ મે 2023 માં ચલણમાંથી 2000 રૂપિયાની નોટો પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરી. 2000 રૂપિયાની 98% થી વધુ નોટો RBI ને પરત કરવામાં આવી છે, અને માત્ર 5,669 કરોડ રૂપિયાની નોટો હજુ પણ ચલણમાં છે. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું 2026 માં 2000 રૂપિયાની નોટો હજુ પણ બદલી શકાય છે. ચાલો જવાબ શોધવાનો પ્રયાસ કરીએ.
જોકે 2000 રૂપિયાની નોટો આગામી સૂચના સુધી કાયદેસર ટેન્ડર રહેશે, દેશની કોઈપણ નિયમિત બેંક શાખામાં તેમને બદલવાની ક્ષમતા 7 ઓક્ટોબર, 2023ના રોજ સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે હવે બેંકમાં જઈને તમારી 2000 રૂપિયાની નોટો બદલી શકતા નથી જેમ તમે ચલણમાં રહેલી અન્ય કોઈપણ ચલણી નોટો કરતા હતા. જો કે, બીજો વિકલ્પ છે તમે હજુ પણ તમારી 2000 રૂપિયાની નોટો બદલી શકો છો અથવા તેમને 19 નિયુક્ત RBI ઇશ્યૂ ઓફિસોમાંથી એકમાં જમા કરાવી શકો છો. RBI ની 19 ઇશ્યૂ ઓફિસો છે. તમે હજુ પણ તમારી 2000 રૂપિયાની નોટો બદલી શકો છો.
આ ઓફિસો અમદાવાદ, બેંગલુરુ, ભોપાલ, ભુવનેશ્વર, ચંદીગઢ, ચેન્નાઈ, ગુવાહાટી, હૈદરાબાદ, જયપુર, જમ્મુ, કાનપુર, કોલકાતા, લખનૌ, મુંબઈ, નાગપુર, નવી દિલ્હી, પટના, તિરુવનંતપુરમ અને બેલાપુરમાં સ્થિત છે.
જે લોકો RBI ઇશ્યૂ ઑફિસની મુલાકાત લઈ શકતા નથી તેઓ ભારતના કોઈપણ પોસ્ટ ઑફિસમાંથી ઇન્ડિયા પોસ્ટ દ્વારા RBI ઇશ્યૂ ઑફિસમાં ₹2,000 ની નોટો મોકલી શકે છે જેથી તે તેમના બેંક ખાતામાં જમા થઈ શકે. આ વિકલ્પ ખાસ કરીને દૂરના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો, વરિષ્ઠ નાગરિકો અથવા ગતિશીલતાની સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો માટે ઉપયોગી છે. રિઝર્વ બેંક અથવા સરકારી નિયમો અનુસાર માન્ય ઓળખ દસ્તાવેજો અને યોગ્ય તપાસને આધીન રહેશે.
બેંકબજારના CEO અધિલ શેટ્ટી કહે છે, "₹2,000 ની નોટો સ્વીકારવી કાયદેસર છે, પરંતુ તે હંમેશા વ્યવહારુ ન પણ હોય. જો તમને આવી નોટ મળે, તો તેને શક્ય તેટલી વહેલી તકે તમારા બેંક ખાતામાં જમા કરાવો."
