
ઘણા લોકોએ પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવવાનો વિરોધ કર્યો છે, પરંતુ સરકારે બાયોગેસ ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે રાષ્ટ્રીય સંકલિત યોજના 'ગોબરધન' ને મંજૂરી આપી છે. ₹23,731 કરોડની આ યોજના દસ વર્ષમાં અમલમાં મૂકવામાં આવશે. આ પહેલ હેઠળ, પાંચ ટકા સુધી બાયોગેસને CNG અને PNG માં ભેળવવાની યોજનાઓ છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠક બાદ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ અંગેની માહિતી શેર કરી. આ યોજના હેઠળ, કૃષિ કચરો, પશુઓનું છાણ, કાર્બનિક કચરો અને અન્ય બાયોમાસ સંસાધનોને સ્વચ્છ ઇંધણ અને કાર્બનિક ખાતરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે. આનાથી શહેર ગેસ વિતરણ કંપનીઓ બાયોગેસ ખરીદવાનું શરૂ કરી શકશે. ત્યારબાદ, CNG અને PNG માં બાયોગેસનું મિશ્રણ 2026-27 નાણાકીય વર્ષમાં ત્રણ ટકા, 2027-28 માં ચાર ટકા અને 2028-29 થી પાંચ ટકાના દરે શરૂ થશે. કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ગોબરધન યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG) ઉત્પાદનને દસ ગણાથી વધુ વધારીને ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો છે.

કોંગ્રેસ પાર્ટીએ કેન્દ્ર પર E-20 આદેશને ઉતાવળમાં લાગુ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, અને આરોપ લગાવ્યો છે કે જળ સંસાધનો અને ખાદ્ય સુરક્ષા પર તેની અસરને અવગણવામાં આવી છે. કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે નોંધ્યું હતું કે જ્યારે ઘણા દેશો કૃષિ અવશેષો અને અન્ય કચરાના બાયોમાસમાંથી ઇથેનોલનું ઉત્પાદન કરે છે, ત્યારે ભારત ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે શેરડી, ચોખા અને મકાઈ પર આધાર રાખે છે.

સત્તાવાર સૂત્રોએ સંકેત આપ્યો હતો કે કેન્દ્ર સરકાર 'વિશ્વ બાયોફ્યુઅલ દિવસ' (10 ઓગસ્ટ) ના રોજ 'સંપૂર્ણ ગોબરધન યોજના' શરૂ કરી શકે છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય નવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે વધુ સારી ખરીદી કિંમતો અને ઉચ્ચ મૂડી સબસિડી ઓફર કરીને CBG (સંકુચિત બાયોગેસ) ઉત્પાદનને ઝડપથી વધારવાનો છે.

'સસ્ટેનેબલ અલ્ટરનેટિવ ટુવર્ડ્સ એફોર્ડેબલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન' (SATAT) યોજના શરૂ થયાના આઠ વર્ષ પછી આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. સરકારી પોર્ટલના ડેટા અનુસાર, SATAT હેઠળ 5,000 CBG પ્લાન્ટ સ્થાપવાનું લક્ષ્ય હતું, છતાં હાલમાં ફક્ત 219 પ્લાન્ટ કાર્યરત છે. નવી યોજના આ સંખ્યામાં વધારો કરે તેવી અપેક્ષા છે; સૂત્રો સૂચવે છે કે ઉચ્ચ સબસિડી અને સારી ખરીદી કિંમતો એક વર્ષમાં બીજા 600-700 CBG પ્લાન્ટ સ્થાપવાની સુવિધા આપી શકે છે.

બાયોગેસનું મહત્વ કાનૂની જરૂરિયાત બન્યા પછી નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે. આ આદેશ હેઠળ, શહેર ગેસ વિતરકોએ તેમના કુદરતી ગેસ (CNG) અને પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) પુરવઠામાં CBG નું મિશ્રણ કરવું જરૂરી છે. અધિકારીઓ જણાવે છે કે ક્ષમતા વિસ્તરણની વર્તમાન ગતિ આગામી ત્રણ વર્ષ માટે નિર્ધારિત ઉચ્ચ સંમિશ્રણ લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવા માટે અપૂરતી છે, જેના કારણે નવા રોકાણો મહત્વપૂર્ણ બને છે.