
જો તમારા આધાર કાર્ડમાં જોડણીની (સ્પેલિંગની) ભૂલ હોય, લગ્ન પછી અટક બદલવાની જરૂર હોય અથવા તમે તમારું પૂરું નામ બદલવા માંગતા હો, તો આ માહિતી તમારા માટે ખૂબ મહત્વની છે. યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (UIDAI) એ આધાર કાર્ડ પર નામ સુધારવા અથવા બદલવા માટે નવી પ્રમાણભૂત કાર્યપદ્ધતિ (SOP) બહાર પાડી છે.

આ નવી વ્યવસ્થા પહેલેથી જ અમલમાં છે અને તેના હેઠળ, નામ બદલવાની પ્રક્રિયાને લોકો માટે ઝડપી અને સરળ બનાવવા માટે તેને વિવિધ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવી છે. નવા નિયમો હેઠળ નામ બદલવાની 4 શ્રેણીઓ : નામ સુધારણાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે, UIDAIએ તેને ચાર અલગ-અલગ શ્રેણીઓમાં વહેંચી છે.

નાના સુધારા (Minor Corrections) : જો તમારા નામમાં કોઈ નાની ભૂલ હોય, તો તેને 'નાના સુધારા' (minor correction) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તેના ઉદાહરણોમાં નામના ટૂંકાક્ષરો (initials) ને વિસ્તૃત કરવા અથવા ટૂંકાવવા, વચ્ચેનું નામ (middle name) અથવા અટક (surname) ઉમેરવા કે દૂર કરવા, નામના ભાગોનો ક્રમ બદલવો અને એવી જોડણીની ભૂલો સુધારવી જેનાથી ઉચ્ચાર બદલાતો ન હોય, તેનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ટપકાં દૂર કરવા (દા.ત., 'R.P. Singh' ને બદલીને 'RP Singh' કરવું) અને અક્ષરોના કેપિટલાઇઝેશનની ભૂલો સુધારવી (દા.ત., 'RaMesh' ને બદલીને 'Ramesh' કરવું) પણ આ શ્રેણીમાં આવે છે. આવા સુધારા માટે, તમારે ફક્ત આધાર સેવા કેન્દ્ર પર ઓળખના પુરાવા (PoI) તરીકે માન્ય દસ્તાવેજ રજૂ કરવાની જરૂર છે.

લગ્ન અથવા છૂટાછેડા પછી નામમાં ફેરફાર : લગ્ન પછી અટક બદલવા અથવા છૂટાછેડા પછી લગ્ન પહેલાંના નામ (maiden name) પર પાછા ફરવા માટે ચોક્કસ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. અરજદારોએ હવે તેમના ઓળખના પુરાવા (PoI) સાથે નિર્ધારિત 'એનેક્સર ડી' (Annexure D) સોગંદનામું રજૂ કરવું આવશ્યક છે. આ સોગંદનામું પુષ્ટિ કરે છે કે નામમાં ફેરફાર માત્ર વૈવાહિક સ્થિતિમાં ફેરફારને કારણે છે અને તેનાથી વ્યક્તિની મૂળભૂત ઓળખ બદલાતી નથી. આ ઉપરાંત, લિંગ પરિવર્તન (gender transition) પછી નામ બદલવા અને નવજાત શિશુના આધાર રેકોર્ડમાં "Baby of..." (ના બાળક) ની એન્ટ્રીને બદલે તેનું વાસ્તવિક નામ દાખલ કરવા માટે પણ વિશેષ જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

ડેટા-એન્ટ્રીની ભૂલ : જો તમે નોંધણી (enrollment) અથવા અપડેટ દરમિયાન સાચા દસ્તાવેજો સબમિટ કર્યા હોય, પરંતુ આધાર કેન્દ્રના કર્મચારીની ભૂલને કારણે નામ ખોટી રીતે ટાઈપ થયું હોય, તો તેને 'ડેટા-એન્ટ્રીની ભૂલ' ગણવામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, પુખ્ત વયના લોકોએ ઓળખના પુરાવા (PoI) અથવા સંબંધના પુરાવા (PoR) સાથે 'એનેક્સર B' (Annexure B) સોગંદનામું સબમિટ કરવું જરૂરી છે, જ્યારે સગીરોએ PoI/PoR સાથે 'એનેક્સર C' (Annexure C) સોગંદનામું સબમિટ કરવું પડે છે. જો નામ અંગ્રેજીમાં સાચું હોય પરંતુ પ્રાદેશિક ભાષામાં તેમાં ભૂલ હોય, તો અલગ નિયમ લાગુ પડે છે.

નામમાં મોટો ફેરફાર (Major name change) : તમારું આખું નામ બદલવું અથવા એવો ફેરફાર કરવો જેનાથી તમારી અગાઉની ઓળખ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જાય, તે "નામમાં મોટા ફેરફાર" (Major Name Change) ની શ્રેણીમાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, સરકારી ગેઝેટ નોટિફિકેશન અને માન્ય ઓળખનો પુરાવો સબમિટ કરવો ફરજિયાત છે.

આધારમાં તમારું નામ સુધારવા માટે આ સરળ પગલાં અનુસરો: તમારા નજીકના આધાર સેવા કેન્દ્ર અથવા નોંધણી/અપડેટ કેન્દ્રની મુલાકાત લો. નામમાં ફેરફારના પ્રકાર (નાનો ફેરફાર, મોટો ફેરફાર, લગ્ન સંબંધિત વગેરે)ના આધારે જરૂરી ફોર્મ અને સહાયક દસ્તાવેજો સબમિટ કરો. કેન્દ્ર પર બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન (ફિંગરપ્રિન્ટ/આઈરિસ સ્કેન) અને ચકાસણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો. ડેમોગ્રાફિક અપડેટ માટે નિર્ધારિત ₹75 ની ફી ચૂકવો.

રસીદ મેળવો અને તેના પર દર્શાવેલ 'અપડેટ રિક્વેસ્ટ નંબર' (URN) નો ઉપયોગ કરીને તમારી અરજીની સ્થિતિ (સ્ટેટસ) તપાસો. આધારમાં નામ સુધારતા પહેલા, ફેરફારની શ્રેણીને સ્પષ્ટપણે સમજી લો અને તે મુજબ જરૂરી ફોર્મ (એનેક્સર B, C, D અથવા ગેઝેટ) તૈયાર રાખો. આનાથી આધાર કેન્દ્ર પર તમારો સમય બચશે અને તમારી અરજી નામંજૂર થવાનું જોખમ ટળી જશે.