અધિક માસમાં શું ખાવું અને શું ટાળવું ? જાણો સાત્વિક આહારના નિયમો
અધિક માસને ધાર્મિક રીતે ખૂબ શુભ માનવામાં આવે છે, તેથી આ સમયમાં લોકો ખાવા-પીવામાં ખાસ સાવચેતી રાખે છે. માન્યતા છે કે સાદું અને શુદ્ધ ભોજન શરીર તથા મન બંને માટે લાભદાયક રહે છે. તેથી ઘણા લોકો જાણવા માંગે છે કે અધિક માસ દરમિયાન કયા ખોરાકનું સેવન કરવું જોઈએ અને કઈ વસ્તુઓથી દૂર રહેવું જોઈએ.
અધિક માસ 17 મેથી શરૂ થઈ 15 જૂને પૂર્ણ થશે. હિન્દુ ધર્મમાં આ મહિનો ખૂબ પવિત્ર માનવામાં આવે છે અને તેને પુરુષોત્તમ માસ પણ કહેવામાં આવે છે. આ સમયમાં ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા, દાન અને ભક્તિ કરવાનું ખાસ મહત્વ છે. માન્યતા મુજબ આ મહિને કરેલા સારા કાર્યોનું શુભ ફળ વધુ મળે છે. શાસ્ત્રોમાં આ દરમિયાન ખાવા-પીવાના કેટલાક નિયમો પણ જણાવવામાં આવ્યા છે.
હિન્દુ પંચાંગ સૂર્ય અને ચંદ્રની ગતિને આધારે બનાવવામાં આવ્યું છે. ચંદ્ર મુજબનું વર્ષ લગભગ 354 દિવસનું હોય છે, જ્યારે સૂર્ય મુજબનું વર્ષ લગભગ 365 દિવસનું ગણાય છે. આ રીતે બંને વચ્ચે દર વર્ષે આશરે 11 દિવસનો ફરક રહે છે. સમય જતા આ તફાવત વધતો જાય છે અને લગભગ ત્રણ વર્ષે તે એક મહિના જેટલો થઈ જાય છે. આ અસંતુલન દૂર કરવા માટે હિન્દુ કેલેન્ડરમાં એક વધારાનો મહિનો ઉમેરવામાં આવે છે, જેને અધિક માસ કહેવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ ભગવાન વિષ્ણુએ તેને પુરુષોત્તમ માસ તરીકે વિશેષ મહત્વ આપ્યું છે.
અધિક માસ શરૂ થતાં જ ઘણા લોકો વિચારતા હોય છે કે આ પવિત્ર સમયમાં શું ખાવું યોગ્ય છે અને કઈ વસ્તુઓ ટાળવી જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ આ મહિનો ભક્તિ, દાન અને સાદી જીવનશૈલી માટે ખાસ માનવામાં આવે છે, તેથી ખાવા-પીવામાં પણ સંયમ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. આ દરમિયાન ફળો, તાજી શાકભાજી, ઘરે બનાવેલું સાદું ભોજન, કઠોળ અને ઓછા મસાલાવાળો હળવો ખોરાક ખાવું વધુ શુભ અને આરોગ્યપ્રદ માનવામાં આવે છે.
અધિક માસ દરમિયાન તળેલી વસ્તુઓ, વધારે મસાલાવાળો ખોરાક, જંક ફૂડ, માંસાહાર અને આલ્કોહોલથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. ઘણા લોકો આ સમયમાં લસણ-ડુંગળીનું સેવન પણ ટાળે છે અને ઉપવાસ અથવા ફળાહાર કરે છે. માન્યતા મુજબ સાદું અને સાત્વિક ભોજન શરીરને હળવું રાખે છે તેમજ મનને શાંત બનાવી ભક્તિમાં ધ્યાન લગાવવામાં મદદ કરે છે.
અધિક માસ દરમિયાન કેટલાક ખાદ્ય પદાર્થોથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. આ સમયમાં લસણ, ડુંગળી, રીંગણ, મૂળા, કોબીજ, કાળા ચણા, સોયાબીન, મગફળી, ગાજર જેવા કેટલાક ખોરાક તેમજ માંસાહાર, ઈંડા અને અન્ય તામસિક વસ્તુઓ ટાળવી શુભ માનવામાં આવે છે. સાથે જ તમાકુ, દારૂ અને બહારનું અથવા બીજાનું ભોજન ન લેવા પણ કહેવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ અધિક માસ દરમિયાન ઘઉં, ચોખા, મગ, જવ, વટાણા અને ગાયના ઘી જેવા સાત્વિક ખોરાકનું સેવન શુભ માનવામાં આવે છે. સાથે જ કેરી, કેળા, આમળા, કાકડી જેવી ફળ-શાકભાજી તેમજ જીરું, સૂંઠ અને સિંધવ મીઠું પણ આ સમયમાં ખાવા યોગ્ય ગણાય છે. ( નોંધ :ટીવી9 કોઈ પણ પ્રકારે અંધશ્રદ્ધાને પ્રોત્સાહન આપતુ નથી. આ અહેવાલ માત્ર ધાર્મિક માન્યતા અને લોકોમાં પ્રચલિત માન્યતા, રીત રિવાજને આધારે રજૂ કરવામાં આવેલ છે. )
