Varanasiમાં નવી ઓળખ, કાશી વિશ્વનાથ ધામમાં વૈદિક ઘડિયાળનું સ્થાપન, સૂર્યોદય સાથે શરૂ થતો અનોખો સમય માપન
કાશી વિશ્વનાથ મંદિરમાં વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ ઘડિયાળ સૂર્યોદય-આધારિત ભારતીય ઘટનાક્રમ, પંચાંગ અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીનું અનોખું સંયોજન છે.
કાશી વિશ્વનાથ ધામના મંદિર ચોકમાં વૈદિક ઘડિયાળ સૂર્યોદય સાથે શરૂ કરવામાં આવી છે. વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ હવે કાશી વિશ્વનાથ ધામના મંદિર ચોકમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ લગભગ દસ ફૂટ લંબચોરસ ઘડિયાળ હિન્દુ વૈદિક રિવાજો અને પરંપરાઓ અનુસાર હિન્દુ નવા વર્ષ પર આધારિત છે. મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવ દ્વારા ઉજ્જૈન (મહાકાલ શહેર) માં સ્થાપિત વિશ્વની પ્રથમ વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ હવે વારાણસીમાં પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.
વૈદિક ઘડિયાળ ભેટમાં આપી
3 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ વારાણસીમાં મહાનૃત્ય “સમ્રાટ વિક્રમાદિત્ય” દરમિયાન મુખ્યમંત્રીએ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને આ વૈદિક ઘડિયાળ ભેટમાં આપી હતી, જે હવે કાશી વિશ્વનાથ ધામમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.
આ ઘડિયાળ સૂર્યોદય-આધારિત ભારતીય ઘટનાક્રમ (30 કલાક) અને પંચાંગ સાથે ડિજિટલ ટેકનોલોજીને જોડે છે, અને 180થી વધુ ભાષાઓમાં એક એપ સાથે પણ જોડાયેલી છે. 29 ફેબ્રુઆરી, 2024ના રોજ ઉજ્જૈનમાં વડા પ્રધાન મોદી દ્વારા ઉદ્ઘાટન કર્યા પછી, તેને કાશી (વારાણસી) ના શંકરાચાર્ય ચોકમાં પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.
7,000 વર્ષથી વધુનો પંચાંગ ડેટા
આ ઘડિયાળ સૂર્યોદયથી બીજા દિવસના સૂર્યોદય સુધીની ગણતરી કરે છે, જે 30 મુહૂર્તને આવરી લે છે. તે પ્રવર્તમાન સમય (IST) તેમજ પંચાંગ, શુભ સમય, ગ્રહોની સ્થિતિ, નક્ષત્રો અને હવામાન પણ પ્રદાન કરે છે. તેની પાસે એક મોબાઇલ એપ્લિકેશન છે, જે 189 થી વધુ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે અને તેમાં 7,000 વર્ષથી વધુનો પંચાંગ ડેટા છે. આ પહેલ મહારાજા વિક્રમાદિત્યના સમયથી ભારતીય કેલેન્ડર સિસ્ટમને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે રચાયેલ છે, જે મહારાજા વિક્રમાદિત્ય શોધપીઠ, ઉજ્જૈન દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે.
વિશ્વભરના સુંદર પર્યટન સ્થળોની છબીઓ
કાશી પછી તેને અન્ય જ્યોતિર્લિંગોમાં પણ વિસ્તારવાની યોજના છે. કારણ કે તે ભોપાલ, ઉજ્જૈન અને અન્ય સ્થળોએ મુખ્યમંત્રીના નિવાસસ્થાને સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે. ઘડિયાળમાં વૈદિક, ભારતીય માનક સમય અને ગ્રીનવિચ સરેરાશ સમય, 30 મુહૂર્ત દર્શાવવામાં આવ્યા છે. બેકગ્રાઉન્ડમાં દેશ અને વિશ્વભરના સુંદર પર્યટન સ્થળોની છબીઓ દર કલાકે બદલાય છે.
પરંપરાઓને જીવંત રાખવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ
આ ઘડિયાળ દર મિનિટે શહેરનું તાપમાન, પવનની ગતિ, ભેજ અને હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ મહિનાનું નામ પણ દર્શાવે છે. આ ઘડિયાળ માત્ર સમય જણાવવાનું કામ કરતી નથી, પરંતુ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓને જીવંત રાખવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ પણ બની ગઈ છે. આમ કાશી વિશ્વનાથ ધામમાં સ્થાપિત વૈદિક ઘડિયાળ એક નવી ઓળખ અને ભારતીય વૈદિક પરંપરાના ગૌરવનું પ્રતીક બની ગઈ છે.
