આર્થિક રીતે નબળા સવર્ણોને પણ મળશે 10 ટકા અનામત, સુપ્રીમ કોર્ટે આપ્યો ચુકાદો

સુપ્રીમ કોર્ટે આજે EWS ક્વોટામાં 10 ટકા અનામતના મુદ્દે સુનાવણી કરી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ ઉદય ઉમેશ લલિતની આગેવાની હેઠળ પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચે શૈક્ષણિક પ્રવેશ અને સરકારી નોકરીઓમાં આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો (EWS) ને 10 ટકા અનામત આપવાના 103મા બંધારણીય સુધારાની માન્યતાને પડકારતી અરજીઓની સુનાવણી કરી. બંધારણીય બેન્ચે 3:2ની બહુમતીથી તેને બંધારણીય અને માન્ય ગણાવ્યું. જસ્ટિસ દિનેશ મહેશ્વરી, જસ્ટિસ બેલા એમ ત્રિવેદી અને જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલાએ બહુમતીથી તરફેણમાં નિર્ણય સંભળાવ્યો હતો. CJI UU લલિત અને જસ્ટિસ એસ રવિન્દ્ર અસહમત હતા અને તેમને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યું હતું.

સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયમાં ગરીબ ઉચ્ચ જાતિઓ માટે 10 ટકા અનામતને મંજૂરી આપી છે. દેશની સૌથી મોટી કોર્ટમાં 5 જજોની બેન્ચમાંથી 3 જજોએ તેની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. ન્યાયાધીશો દિનેશ મહેશ્વરી, બેલા ત્રિવેદી અને જેબી પારડીવાલાની બનેલી બેન્ચે EWS સુધારાને સમર્થન આપ્યું હતું. જ્યારે ચીફ જસ્ટિસ ઉદય યુ લલિત અને જસ્ટિસ રવિન્દ્ર ભટ આ અંગે અસહમત દર્શાવી હતી. EWS સુધારાને જાળવી રાખવાની તરફેણમાં નિર્ણય 3:2 ના ગુણોત્તરમાં લેવામાં આવ્યો છે. જસ્ટિસ મહેશ્વરીએ કહ્યું કે સામાન્ય કેટેગરીમાં EWS ક્વોટા માન્ય અને બંધારણીય છે, પછી જસ્ટિસ ભટ્ટે તેને ગેરબંધારણીય જાહેર કર્યો.

ન્યાયમૂર્તિ મહેશ્વરીએ કહ્યું કે EWS સુધારો સમાનતા સંહિતાનું ઉલ્લંઘન કરતું નથી. તે બંધારણની આવશ્યક વિશેષતાઓનું પણ ઉલ્લંઘન કરતું નથી. આ સિવાય તે 50 ટકાની જોગવાઈનું પણ ઉલ્લંઘન કરતું નથી. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ યુયુ લલિત કહે છે કે આર્થિક સ્થિતિના આધારે ઉચ્ચ શિક્ષણ અને જાહેર રોજગારના મુદ્દાઓમાં આર્થિક રીતે નબળા વિભાગો (EWS) માટે અનામતની બંધારણીય માન્યતા પર ચાર ચુકાદાઓ આપવાના છે. જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલાએ પણ બંધારણના 103મા સુધારા કાયદાની માન્યતાને સમર્થન આપ્યું હતું, જે સામાન્ય વર્ગ માટે 10 ટકા અનામતની જોગવાઈ કરે છે. જસ્ટિસ મહેશ્વરીએ CGI UU લલિત સાથે EWS આરક્ષણને પણ બંધારણીય ગણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે તે બંધારણની કોઈપણ જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન કરતું નથી.

27 સપ્ટેમ્બરે નિર્ણય સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યો હતો

સુપ્રીમ કોર્ટે છેલ્લી સુનાવણીમાં તત્કાલિન એટર્ની જનરલ કેકે વેણુગોપાલ અને સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા સહિત વરિષ્ઠ વકીલોની દલીલો સાંભળ્યા પછી, 27 સપ્ટેમ્બરે કાયદાકીય પ્રશ્ન પર પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો હતો કે શું EWS અનામત બંધારણના મૂળભૂત માળખાનું ઉલ્લંઘન કરે છે.  શિક્ષણવિદ મોહન ગોપાલે 13 સપ્ટેમ્બરે બેન્ચ સમક્ષ આ મામલે દલીલ કરી હતી અને EWS ક્વોટા સુધારાનો વિરોધ કર્યો હતો, તેને બેકડોર આરક્ષણની વિભાવનાને નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો. તે બેંચમાં જસ્ટિસ દિનેશ મહેશ્વરી, જસ્ટિસ એસ રવિન્દ્ર ભટ, જસ્ટિસ બેલા એમ ત્રિવેદી અને જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા પણ સામેલ હતા.