ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ ખાદ્ય અને પીણા ઉત્પાદનો અંગે કરવામાં આવેલા ‘100%’ સાચાના દાવાઓ પર પોતાનું વલણ વધુ તીવ્ર બનાવ્યું છે. કંપનીઓએ ઘણીવાર ઉત્પાદન પેકેજિંગ, લેબલ્સ, જાહેરાતો અને પ્રમોશનલ સામગ્રી પર “100% શુદ્ધ” અથવા “100% કુદરતી” જેવા દાવાઓ કરે છે. FSSAI જણાવે છે કે આવા દાવાઓ ઘણીવાર ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે અને તેને સંપૂર્ણપણે સાચા તરીકે ચકાસવા મુશ્કેલ છે.

FSSAI ના હસ્તક્ષેપ બાદ, બોન બિસ્કિટ, ઝંડુ હની, એમવે ઈન્ડિયા અને જુઝા ફૂડ્સ સહિત પાંચ કંપનીઓએ તેમના ઉત્પાદનો અને જાહેરાતોમાંથી આ ‘100%’ દાવાઓ દૂર કર્યા છે. FSSAI સતત ખાદ્ય કંપનીઓની જાહેરાતો અને પેકેજિંગ પર નજર રાખે છે. ઓથોરિટીનું માનવું છે કે, ખાદ્ય ઉત્પાદનો વિશે કરવામાં આવેલા દાવાઓ સ્પષ્ટ, સચોટ અને ચકાસણી દ્વારા સાબિત થઈ શકે તેવા હોવા જોઈએ.

FSSAI ‘100%’ દાવાઓ સામે કેમ વાંધો ઉઠાવે છે?

કોઈ ઉત્પાદનને “100% શુદ્ધ” અથવા “100% કુદરતી” તરીકે લેબલ કરવાથી ગ્રાહકોમાં એવી છાપ ઉભી થઈ શકે છે કે તે વસ્તુ ભેળસેળથી મુક્ત છે અથવા સંપૂર્ણપણે કુદરતી છે. જોકે, વૈજ્ઞાનિક અથવા સ્થાપિત ધોરણોના આધારે આવા દાવાઓને સાબિત કરવું હંમેશા દરેક ઉત્પાદન માટે સરળ હોતું નથી. પરિણામે, FSSAI એ કંપનીઓને આવા દાવાઓનો ઉપયોગ બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. નિયમો સૂચવે છે કે જાહેરાતો અને પેકેજિંગમાં એવી ભાષાનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ જે ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરનારી અથવા અતિશયોક્તિપૂર્ણ માહિતી પહોંચાડે.

ડાબર સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી

ડાબર ઇન્ડિયાને પણ આ બાબતે FSSAI કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડ્યો છે. FSSAI એ ડાબરને ચોક્કસ ખાદ્ય ઉત્પાદનોનું વેચાણ બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. આ ઉત્પાદનોમાં મધ, સફરજન સીડર સરકો, વર્જિન નારિયેળ તેલ, તલનું તેલ, ગાયનું ઘી, નારિયેળ પાણી અને નારિયેળનું દૂધ સામેલ છે. આમાંના કેટલાક ઉત્પાદનો અંગે “100% કુદરતી,” “100% શુદ્ધ,” “100% શુદ્ધતાની ગેરંટી,” “100% ઓર્ગેનિક,” અને “100% ટેન્ડર નારિયેળ પાણી” જેવા દાવા કરવામાં આવ્યા હતા.

ડાબરને ‘100% શુદ્ધ’ લખવું ભારે પડ્યું, FSSAI ના આદેશ બાદ કંપનીએ પેકેજિંગ બદલવાનું શરૂ કર્યું