બાઇક કે કાર કરતાં ધીમું ચાલે છે દરિયાઈ જહાજ, ચાલો જાણીએ તેની ગતિ, ફ્યુલ અને માઇલેજ વિશે..!
આપણે સૌ બાઈક અને કારનો ઉપયોગ રોજે રોજ કરતાં હોયે છે અને આપણે તેના ફ્યુલ અને તેની ગતિ વિશે ખબર હોયે છે, પણ ક્યારે આપણે એમ વિચાર્યું છે કે દરિયાઈ જહાજ કેટલા ઝડપથી આગળ વધતો હશે? તેમાં કયા પ્રકારના ફ્યુલનો ઉપયોગ કરવામાં આવતું હશે....! ચાલો આજે આપણે તેના વિશે જાણીએ,
આજના સમયમાં બધાના ઘરમા બાઇક અને કાર આસાની થી જોવા મળી જાય છે, સાથે બધા ને તેના ફ્યુલ અને તેની ગતિ વિશે જાણતા હોઈ છે સાથે તે કેટલું માઇલેજ આપે છે તેના વિશે એ જાણકારી હોયે છે, પરંતુ દરિયાઈ જહાજ વિશે ક્યારેક વિચાર્યું છે કે તે કેટલી ગતિ એ ચાલતું હશે અને કેટલું માઇલેજ આપતું હશે? જહાજો વૈશ્વિક વેપારનો આધારસ્તંભ છે, જે વિશ્વના લગભગ 90% માલને મહાસાગરોમાં વહન કરે છે. મોટા કાર્ગો જહાજોથી લઈને લક્ઝરી ક્રુઝ લાઇનર્સ અને શક્તિશાળી નૌકાદળના જહાજો સુધી, દરેકની ગતિ અને એન્જિન ક્ષમતાઓ અલગ અલગ હોય છે. ચાલો જાણીએ કે જહાજની ગતિ કેટલી છે.
જહાજની ગતિ કેવી રીતે માપવામાં આવે છે?
જહાજની ગતિ નોટિકલ માઇલમાં માપવામાં આવે છે. આ એકમ પરંપરાગત રીતે દરિયાઈ નેવિગેશનમાં વપરાતું એકમ છે. એક નોટ પ્રતિ કલાક 1.852 કિલોમીટર બરાબર છે. આ માપ નિયમિત જમીન કિલોમીટર કરતાં નોટિકલ માઇલ પર આધારિત છે.
માલવાહક જહાજની ગતિ
કાર્ગો જહાજો અને કન્ટેનર જહાજો સરેરાશ 18 થી 24 નોટની ઝડપે મુસાફરી કરે છે, જે આશરે 33 થી 44 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની સમકક્ષ છે. જો કે, તાજેતરના વર્ષોમાં, શિપિંગ કંપનીઓએ સ્લો સ્ટિમિંગ નામની પ્રથા અપનાવી છે. થોડી ઓછી ગતિએ સંચાલન કરીને, જહાજો ફ્યુલ બચાવે છે, ખર્ચ ઘટાડે છે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે છે.
વિવિધ પ્રકારના જહાજોની ગતિ
બધા જહાજો એક જ ગતિએ મુસાફરી કરતા નથી. બલ્ક કેરિયર્સ અને ઓઇલ ટેન્કર્સ સામાન્ય રીતે 12થી 17નોટ્સની ધીમી ગતિએ મુસાફરી કરે છે. ક્રૂઝ જહાજો સામાન્ય રીતે 20થી 25 નોટ્સની ગતિએ મુસાફરી કરે છે. કેટલાક આધુનિક લાઇનર્સ 30 નોટ સુધીની ગતિ સુધી પહોંચી શકે છે. નૌકાદળના જહાજો, જેમ કે ડિસ્ટ્રોયર અને એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ, સમુદ્રમાં સૌથી ઝડપી હોય છે, જે 30 થી 35 નોટથી વધુની ગતિ સુધી પહોંચે છે.
મોટાભાગના જહાજો કયા ફ્યુલનો ઉપયોગ કરે છે?
મોટાભાગના જહાજો હેવી ફ્યૂલ ઓઈલ પર ચાલે છે, જેને બંકર ફ્યુલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ એક સંકેન્દ્રિત તેલ છે જે ક્રૂડ તેલના શુદ્ધિકરણ પછી બચે છે અને તે ઘણું સસ્તું હોય છે. જોકે, હેવી ફ્યૂલ ઓઈલ વધારે પ્રદૂષણ ફેલાવે છે.
આધુનિક જહાજોમાં વપરાતું ફ્યૂલ
IMO 2030 અને EU ઉત્સર્જન વેપાર પ્રણાલી જેવા કડક વૈશ્વિક પ્રદૂષણ ધોરણોનું પાલન કરવા માટે, ઘણા જહાજો સ્વચ્છ વિકલ્પો તરફ વળ્યા છે. મરીન ડીઝલ તેલ એક હળવું અને સ્વચ્છ ફ્યૂલ છે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે સંવેદનશીલ ઉત્સર્જન નિયંત્રણ વિસ્તારોમાં થાય છે. દરમિયાન, લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ પરંપરાગત ઇંધણની તુલનામાં કાર્બન ઉત્સર્જનમાં આશરે 20% ઘટાડો કરે છે. નવા જહાજો મિથેનોલ, એમોનિયા અને હાઇડ્રોજનનો પણ પ્રયોગ કરી રહ્યા છે.
