Breaking News : કેનેડાથી ભારતીય પરિવારનું ડિપોર્ટેશન, 8 વર્ષ બાદ બે બાળકો સાથે ભારત પરત ફરવું પડ્યું, જાણો કારણ

કેનેડાના ક્વિબેકમાં છેલ્લા આઠ વર્ષથી જીવન બનાવી રહેલા એક ભારતીય પરિવારને શરણાર્થી તરીકે રહેવાનો દાવો ફગાવી દેવાયા બાદ આખરે ભારત પરત ફરવું પડ્યું છે. કેનેડિયન સત્તાવાળાઓએ પરિવારની રેફ્યુજી ક્લેમ અને માનવતાના આધારે કેનેડામાં રહેવાની માંગ બંને નામંજૂર કરી હતી. ત્યારબાદ પરિવારને દેશ છોડવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો અને 7 સપ્ટેમ્બરે તેઓ ભારત આવવા માટેની ફ્લાઇટમાં સવાર થયા.

કુમાર પરિવારમાં હરિશ કુમાર, તેમની પત્ની સોનિકા અને તેમના બે પુત્રો ગૌરેશ તથા જાપેશનો સમાવેશ થાય છે. પરિવાર એપ્રિલ 2018માં કેનેડા પહોંચ્યો હતો. હરિશ કુમારનું કહેવું હતું કે ભારતમાં તેમના જીવને જોખમ હોવાનું તેમને લાગતું હોવાથી તેમણે દેશ છોડીને કેનેડામાં શરણ લીધી હતી. ત્યારથી પરિવારનો કેસ વર્ષો સુધી કાનૂની પ્રક્રિયામાં રહ્યો, પરંતુ અંતે તેમને કેનેડા છોડવું પડ્યું.

પરિવારના બંને બાળકો માટે આ નિર્ણય ખાસ કરીને મુશ્કેલ બની ગયો છે. 14 વર્ષના જાપેશે કેનેડા છોડતા પહેલાં CTV News સાથે વાત કરતાં કહ્યું હતું કે, “હું અહીં મોટો થયો છું. અહીં મારા મિત્રો છે… ભારતમાં મારી પાસે કંઈ નથી.” જાપેશના 12 વર્ષના ભાઈ ગૌરેશે પણ પોતાના બાળપણનો મોટાભાગનો સમય ક્વિબેકમાં જ પસાર કર્યો છે. હવે બંને બાળકોને એવા દેશમાં ફરીથી જીવન શરૂ કરવું પડશે, જેને તેઓ લગભગ ઓળખતા પણ નથી.

પરિવારને 4 ઓગસ્ટે જાણ કરવામાં આવી હતી કે તેમનો શરણાર્થી તરીકે રહેવાનો દાવો ફગાવી દેવામાં આવ્યો છે અને 7 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં તેમણે કેનેડા છોડવું પડશે. હરિશ કુમારે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે પરિવારને દેશ છોડવાનો સમય નજીક આવ્યો તે પહેલાંના અઠવાડિયામાં તેમની પત્ની સોનિકાને કેનેડા બોર્ડર સર્વિસિસ એજન્સી (CBSA) દ્વારા કસ્ટડીમાં લેવામાં આવી હતી.

આ ડિપોર્ટેશનને લઈને ઇમિગ્રન્ટ્સના હકો માટે કામ કરતી સંસ્થા Immigrant Workers Centreએ પણ વિરોધ નોંધાવ્યો છે. સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, હરિશ કુમાર કેનેડામાં ટ્રક ડ્રાઇવર તરીકે કામ કરતા હતા અને કોરોના મહામારી દરમિયાન પણ જરૂરી સામાન પહોંચાડવાનું કામ કરતા રહ્યા હતા. સંસ્થાએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે જ્યારે કેનેડાની અર્થવ્યવસ્થાને તેમની મહેનતની જરૂર હતી ત્યારે તેમને ‘essential worker’ ગણવામાં આવ્યા, પરંતુ હવે વર્ષો સુધી કામ કરવા, ટેક્સ ભરવા અને સમાજમાં યોગદાન આપવા છતાં પરિવારને દેશમાં રહેવાની મંજૂરી મળી નથી.

Immigrant Workers Centreના મોસ્ટાફા હેનાવેએ પણ બાળકોને ક્વિબેકમાંથી દૂર કરવામાં આવવાના નિર્ણય અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમનું કહેવું હતું કે વર્ષો સુધી ક્વિબેકમાં અભ્યાસ કરીને અને ત્યાં જ ઉછરેલા બાળકોને અચાનક દેશ છોડવો પડે તે તેમના માટે મોટો આઘાત બની શકે છે.

પરિવારને શા માટે ડિપોર્ટ કરવામાં આવ્યો?

કેનેડિયન ઇમિગ્રેશન સત્તાવાળાઓનું કહેવું છે કે ડિપોર્ટેશનનો નિર્ણય સરળતાથી લેવામાં આવતો નથી. જે વ્યક્તિને દેશ છોડવાનો આદેશ આપવામાં આવે છે, તેને ઉપલબ્ધ કાનૂની માર્ગોનો ઉપયોગ કરવાની તક આપવામાં આવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિની અપીલ અથવા અન્ય કાનૂની પ્રક્રિયા ડિપોર્ટેશનને રોકવા કે વિલંબિત કરવા માટે સક્ષમ ન રહે, તો સત્તાવાળાઓ આગળની કાર્યવાહી કરે છે.

કેનેડા બોર્ડર સર્વિસિસ એજન્સી અનુસાર, ડિપોર્ટેશનનો સામનો કરી રહેલા લોકોને તેમની પરિસ્થિતિ પ્રમાણે Immigration and Refugee Board સમક્ષ અપીલ, Federal Courtમાં ન્યાયિક સમીક્ષા માટે અરજી અને Pre-Removal Risk Assessment જેવા વિકલ્પો મળી શકે છે. જોકે, જ્યારે Removal Order અમલમાં આવી જાય છે, ત્યારે કેનેડાના Immigration and Refugee Protection Actની Section 48 હેઠળ CBSAને શક્ય તેટલી વહેલી તકે વ્યક્તિને દેશમાંથી બહાર કરવાની ફરજ પડે છે.

કુમાર પરિવારના કિસ્સામાં પણ કાનૂની પ્રક્રિયા લગભગ આઠ વર્ષ સુધી ચાલી હતી. અંતે પરિવારના તમામ વિકલ્પો પૂર્ણ થયા બાદ તેમને ભારત પરત ફરવું પડ્યું.

હરિશ કુમારને ભારતમાંથી કેનેડા કેમ જવું પડ્યું હતું?

કેનેડા પહોંચ્યા બાદ હરિશ કુમારે દાવો કર્યો હતો કે ભારતમાં તેમને પોલીસ તરફથી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તેમના કહેવા પ્રમાણે, રાજકીય જૂથો સાથે જોડાયેલા લોકોને પૈસા આપવાનો ઇનકાર કર્યા બાદ તેમને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.

પરિવારના સમર્થનમાં શરૂ કરવામાં આવેલી Change.orgની એક પિટિશનમાં જણાવાયું હતું કે હરિશ કુમાર પંજાબના ગોરાયા શહેરમાં નાની કરિયાણાની દુકાન ચલાવતા હતા. દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી પ્રચાર માટે તેમની પાસેથી પૈસાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

પિટિશનમાં કરવામાં આવેલા દાવા મુજબ, બે લોકો મોટરસાઇકલ પર તેમની દુકાને આવ્યા હતા અને લગ્ન માટે સામાન ખરીદનારા ગ્રાહકો હોવાનું જણાવ્યું હતું. બાદમાં તેઓ દુકાનની સામે મોટરસાઇકલ ઉભી રાખીને ઊભા રહ્યા હતા. થોડા સમય બાદ પોલીસ અધિકારીઓ કેટલાક એવા લોકો સાથે ત્યાં પહોંચ્યા હતા, જેમને હરિશે રાજકીય જૂથો સાથે જોડાયેલા હોવાનું માન્યું હતું.

મોટરસાઇકલમાંથી શંકાસ્પદ સામગ્રી મળી

હરિશના દાવા પ્રમાણે, પોલીસ દ્વારા મોટરસાઇકલના ગેરકાયદેસર પાર્કિંગનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ મોટરસાઇકલમાંથી શંકાસ્પદ સામગ્રી મળી હોવાનો દાવો કરીને તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પિટિશનમાં જણાવ્યા મુજબ, 12 ઓગસ્ટથી 16 ઓગસ્ટ 2017 દરમિયાન હરિશને કસ્ટડીમાં રાખવામાં આવ્યા હતા અને તેમની સાથે મારપીટ કરવામાં આવી હોવાનો તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો.

આ દાવાઓ પરિવાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી માહિતી અને Change.org પરની પિટિશનમાં કરવામાં આવેલા આક્ષેપો પર આધારિત છે. અંતે, કેનેડામાં આઠ વર્ષ સુધી કાનૂની લડત આપ્યા બાદ હરિશ કુમાર, તેમની પત્ની અને બંને બાળકોને ભારત પરત ફરવું પડ્યું છે. બાળકો માટે આ માત્ર દેશ બદલવાનો નિર્ણય નથી, પરંતુ બાળપણથી જે ઘર, શાળા અને મિત્રો સાથે તેમનું જીવન જોડાયેલું હતું, તે બધું પાછળ છોડી દેવાનો મોટો ફેરફાર છે.