Better Sleep Tips: સૂતા પહેલા સ્નાન કરવું શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે? હાર્વર્ડના એક્સપર્ટોએ સારી ઊંઘ માટે 10 ટિપ્સ શેર કરી
આજકાલ ઊંઘનો અભાવ એક સામાન્ય સમસ્યા બની રહી છે. ઊંઘનો અભાવ પણ શરીર પર પ્રતિકૂળ અસરો કરી રહ્યો છે. હાર્વર્ડથી તાલીમ પામેલા એક ડૉક્ટરે 10 ટિપ્સ સૂચવી છે જે ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે. ચાલો તેમના વિશે જાણીએ.
Better Sleep Tips: શું તમને પણ રાત્રે વહેલા સૂવામાં તકલીફ પડે છે? જો એમ હોય, તો આ લેખ તમારા માટે છે. હાર્વર્ડથી તાલીમ પામેલા ડૉ. સૌરભ સેઠીએ તમારી ઊંઘ સુધારવા માટે 10 રીતો જણાવી છે. પહેલી પદ્ધતિ છે સૂતા પહેલા સ્નાન કરવું. નિષ્ણાતો કહે છે કે સૂતા પહેલા ગરમ સ્નાન કરવાથી શરીરનું તાપમાન નિયંત્રિત થાય છે, સ્નાયુઓ આરામ કરે છે અને મગજને ઊંઘનો સંકેત મળે છે. સૂવાનો યોગ્ય સમય અને કેફીન ટાળવા સહિત ઘણી મહત્વપૂર્ણ બાબતો જાણવા જેવી છે.
કારણ કે આજકાલ અનિદ્રા અને નબળી ઊંઘ વધુને વધુ સામાન્ય બની રહી છે. મોડી રાત સુધી મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ, તણાવ અને બિનઆરોગ્યપ્રદ જીવનશૈલી લોકોની ઊંઘની ગુણવત્તાને અસર કરી રહી છે. આ આર્ટિકલમાં ચાલો સારી ઊંઘ માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી 10 મહત્વપૂર્ણ બાબતોને જોઈએ.
સૂતા પહેલા સ્નાન કરવું શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
હાર્વર્ડથી તાલીમ પામેલા ડૉક્ટર સૌરભ સેઠી સૂચવે છે કે જો તમને મોડી રાત્રે ઊંઘવામાં મુશ્કેલી પડે છે, તો સૂતા પહેલા ગરમ સ્નાન કરીને શરૂઆત કરો. આ શરીરનો થાક ઘટાડવામાં મદદ કરે છે અને મનને શાંત કરે છે, જેનાથી ઝડપથી ઊંઘ આવવાનું સરળ બને છે.
સૂવાના સમયના 3 કલાક પહેલા ખાઓ
નિષ્ણાતોના મતે જ્યારે તમે રાત્રે સૂઈ જાઓ છો, ત્યારે આંતરડા અને લીવર રિપેર મોડમાં જાય છે. રાત્રે મોડે સુધી ખાવાથી શરીરની આરામ અને રિપેર પ્રક્રિયામાં ખલેલ પહોંચી શકે છે. કારણ કે શરીરના અંગો પોતાને રિપેર કરવાને બદલે ખોરાક પચાવવામાં વ્યસ્ત હોય છે.
ઓરડાના તાપમાન પર પણ ધ્યાન આપો
ડૉ. સેઠી સમજાવે છે કે સૂતા પહેલા ઓરડાના તાપમાન પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ. યોગ્ય તાપમાન ઊંઘની ગુણવત્તાને અસર કરે છે. તેઓ કહે છે કે સારી અને ગાઢ ઊંઘ માટે, શરીરનું તાપમાન થોડું ઘટવું મહત્વપૂર્ણ છે. જો રૂમ ખૂબ ગરમ હોય, તો શરીર આ કરી શકતું નથી અને ઊંઘ પર અસર થઈ શકે છે.
જાગ્યાના 30 મિનિટની અંદર સૂર્યપ્રકાશ મેળવો
ડો. સેઠી સમજાવે છે કે સવારનો સૂર્યપ્રકાશ શરીરની સર્કેડિયન ઘડિયાળ (શરીર ઘડિયાળ) ને યોગ્ય રીતે સેટ કરવામાં મદદ કરે છે. આ શરીર ઘડિયાળ નક્કી કરે છે કે તમે ક્યારે સૂઈ જાઓ છો અને ક્યારે જાગો છો. જો આ ઘડિયાળ યોગ્ય રીતે કામ ન કરે તો મેલાટોનિન હોર્મોનનો સમય વિક્ષેપિત થઈ શકે છે, જે ઊંઘને અસર કરી શકે છે.
20 મિનિટથી વધુ સમય સુધી પથારીમાં જાગતા ન રહો.
નિષ્ણાતો કહે છે કે જો તમે લાંબા સમય સુધી પથારીમાં જાગતા રહો છો, તો તમારું મગજ પથારીને ઊંઘ કરતાં જાગતા રહેવા સાથે જોડવાનું શરૂ કરે છે. જો તમને 20 મિનિટની અંદર ઊંઘ ન આવે, તો ઉઠો અને શાંત પ્રવૃત્તિ કરો, જેમ કે પુસ્તક વાંચવું અથવા સોફ્ટ સંગીત સાંભળવું. જ્યારે તમને ઊંઘ આવે ત્યારે પાછા સૂઈ જાઓ.
દારૂ બંધ કરો
કેટલાક લોકો દારૂ પીધા પછી સારી ઊંઘ લે છે. જોકે, તે ઊંઘની ગુણવત્તાને બગાડી શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે દારૂ REM ઊંઘ (ઊંડી અને શાંત ઊંઘનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો) ને અસર કરે છે. આનાથી વ્યક્તિને સવારે થાક અને ઉર્જાનો અભાવ લાગી શકે છે, આખી રાતની ઊંઘ પછી પણ, તે સમજ્યા વિના.
સૂર્યાસ્ત પછી લાઇટ મંદ કરો
ડૉ. સેઠીના મતે રાત્રે તેજસ્વી લાઇટ અથવા મોબાઇલ ફોન, લેપટોપ અને ટેલિવિઝનનો ઝગમગાટ ઘણા કલાકો સુધી હોર્મોન મેલાટોનિનના ઉત્પાદનને દબાવી શકે છે. મેલાટોનિન એ હોર્મોન છે જે શરીરને ઊંઘવાનો સંકેત આપે છે. આનાથી શરીરને લાગે છે કે હજુ દિવસ છે, જે ઊંઘમાં વિલંબ કરી શકે છે.
સૂતા પહેલા બીજા દિવસના કાર્યોની યાદી બનાવો
સૌરભ સેઠી સમજાવે છે કે મન અધૂરા કાર્યો અને જવાબદારીઓ વિશે વિચારતું રહે છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા લોકોને ઝડપથી ઊંઘવામાં તકલીફ પડે છે. જો તમે સૂતા પહેલા બીજા દિવસના મહત્વપૂર્ણ કાર્યો કાગળ પર લખી લો છો, તો મનને તે યાદ રાખવાની જરૂર નથી. આ તણાવ ઘટાડે છે અને તમને ઝડપથી ઊંઘવામાં મદદ કરે છે.
તમારા ફોનનો ઉપયોગ એલાર્મ માટે કરવાનું બંધ કરો
લોકો ઘણીવાર તેમના ફોન પર એલાર્મ સેટ કરે છે. પરંતુ આ એક મોટી ભૂલ છે. આનાથી ફોનને પલંગ પાસે રાખવાનું શરૂ થાય છે, જેના કારણે તેને વારંવાર ચેક કરવાની શક્યતા વધી જાય છે, જે ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડે છે. વધુમાં ફોનમાંથી નીકળતો વાદળી પ્રકાશ શરીરના કુદરતી ઊંઘ ચક્રને પણ અસર કરે છે.
સૂતા પહેલા જાગવાનો સમય નક્કી કરો
ડૉ. સેઠી કહે છે કે સપ્તાહના અંતે પણ, દરરોજ એક જ સમયે જાગવાની આદત પાડવી મહત્વપૂર્ણ છે. આ તમારા શરીરની ઘડિયાળને યોગ્ય રીતે કાર્ય કરવામાં મદદ કરે છે અને તમારા સમગ્ર ઊંઘ ચક્રને સંતુલિત કરે છે. એકવાર તમારા જાગવાનો સમય સુસંગત થઈ જાય પછી તમારા સૂવાનો સમય ધીમે ધીમે વધુ સુસંગત બનશે અને તમારી ઊંઘની ગુણવત્તામાં સુધારો થશે.
