Crop Insurance Policy: આ રાજ્યમાં ખેડૂતોએ છેતરપિંડી કરીને પાક વીમાનો લાભ લીધો, હવે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે

મહારાષ્ટ્રમાં ઘણા ખેડૂતોએ છેતરપિંડી કરીને પાક વીમા યોજનાનો લાભ લીધો છે. આરટીઆઈ અરજી બાદ આ ખુલાસો થયો છે. કેળા, દાડમ અને મીઠા ફળોના વાવેતર સાથે સંકળાયેલા ઘણા ખેડૂતોએ નકલી વૃક્ષોનો દાવો કરીને વીમાના નાણાં ઊભા કર્યા. આ ઘટનાના ખુલાસા બાદ હવે કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યને આ મામલાની તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સાથે એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે નકલી ખેડૂતોની ઓળખ કરીને તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ અનુસાર, ગયા વર્ષે કૃષિ વિભાગને એક RTI અરજી મળી હતી. આ અરજી અંતર્ગત મીઠા લીંબુના બગીચામાં થયેલા કથિત નુકસાન માટે વીમાના દાવા અંગે સબમિટ કરાયેલા દસ્તાવેજોની વિગતો માંગવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ કૃષિ વિભાગે દાવેદારની વિગતો, જેમાં આધાર કાર્ડ, બેંક વિગતો અને બગીચાના જીઓટેગ કરેલા ફોટોગ્રાફ્સનો સમાવેશ થાય છે, RTI અરજદાર સાથે શેર કર્યો. ખાસ વાત એ છે કે સાંગલી જિલ્લાના જાટ તાલુકાના બાલાગાંવ ગામના ખેડૂતોએ ચીટીંગ કરીને પાક વીમાનો લાભ લીધો છે.

તેણે તેની જમીન ભાડે આપી ન હતી

વિગતો મેળવ્યા પછી, આરટીઆઈ અરજદાર અને બગીચાના કાનૂની માલિક શિવાનંદ નાગપ્પા નીલાએ વિભાગને જણાવ્યું હતું કે પાક વીમામાં છેતરપિંડી કરવામાં આવી હતી. તેણે કહ્યું કે હું મોસમી પાકની ખેતી કરું છું, પણ મીઠો ચૂનો નથી ઉગાડતો. શિવાનંદ નાગપ્પા નીલા અનુસાર, શવરસિદ્ધ સાઈબન્ના દુગ્ધીએ કથિત રીતે તેમની જમીનનો ઉપયોગ વીમાનો દાવો કરવા માટે કર્યો હતો. આ માટે તેણે બિન-નોટરાઇઝ્ડ લીઝ ડીડ સબમિટ કરી હતી, જ્યારે શિવાનંદે વિભાગને જણાવ્યું હતું કે તેણે તેની જમીન લીઝ પર આપી નથી.

તેની સામે કોઈ કેસ નોંધવામાં આવ્યો ન હતો

કૃષિ વિભાગના અધિકારીઓએ ખુલાસો કર્યો છે કે આ વર્ષની શરૂઆતમાં, દુગ્ધીએ વર્તમાન (જુલાઈ-જૂન) વીમા વર્ષમાં કથિત ‘પાકના નુકસાન’ માટે વળતર તરીકે 1.58 લાખ રૂપિયાનો દાવો કર્યો હતો. આ વીમાની રકમ તેમના ખાતામાં પણ પહોંચી ગઈ હતી. જ્યારે વિભાગના સ્ટાફે તપાસ શરૂ કરી તો દુગ્ધીએ પૈસા પરત કર્યા. જોકે તેની સામે કોઈ કેસ નોંધવામાં આવ્યો ન હતો.

ગામમાં પાકનો બગાડ થયો ન હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું હતું

વિભાગને જાણવા મળ્યું કે આરોપીઓએ વીમા વર્ષ 2021-22માં પણ આવી જ મોડસ ઓપરેન્ડી અપનાવી હતી અને 17.44 હેક્ટરમાં કથિત રીતે ઉગાડવામાં આવેલા પાક પર 2.10 લાખ રૂપિયાનો દાવો કર્યો હતો. પછી તેણે જાટ તાલુકાના બાલાગાંવ અને હલ્લી ગામમાં વીમો કરાવ્યો. તે જ સમયે, કૃષિ પ્રધાન અબ્દુલ સત્તારના કાર્યાલયે કહ્યું કે કમિશનરે જમીની સત્ય જાણવા માટે તપાસના આદેશ આપ્યા છે. વિભાગના રેકોર્ડ મુજબ છેતરપિંડીની યાદી ઘણી મોટી છે.

કોલ્હાપુર, જલગાંવ, સોલાપુર, ધુલે, નાગપુર અને પુણેમાં આવા જ કૌભાંડો પ્રકાશમાં આવ્યા છે. એકલા કોલ્હાપુર જિલ્લામાં, આલાસ ગામના 36 ખેડૂતોએ વર્ષ 2022-23માં તેમના ‘દ્રાક્ષના બગીચા’ને થયેલા નુકસાન માટે પાક વીમાનો દાવો કર્યો હતો. જમીનની તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે ગામમાં પાકનો નાશ થયો નથી.

ખેડૂતો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે

એ જ રીતે મહારાષ્ટ્રના જલગાંવમાં 77,347 ખેડૂતોએ 81,016.06 હેક્ટરમાં ઉગાડેલા પાક માટે વીમાનો દાવો કર્યો હતો. અહીં પણ તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે 21,413.19 હેક્ટરમાં કેળાનું વાવેતર નથી. તે જ સમયે, પુણેમાં 64 ખેડૂતોએ તેમના દાડમના પાકનો વીમો લીધો હતો. માત્ર બે ખેડૂતો પાસે દાડમના બગીચા હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું છે.હવે કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયના આસિસ્ટન્ટ કમિશનર (ક્રેડિટ) સુનીલ કુમારે વીમા કંપનીઓ અને રાજ્ય સરકારને RWBCIS હેઠળ વીમા કરાયેલ પાકની ચકાસણી કરવા અને છેતરપિંડી કરનારા ખેડૂતો સામે પગલાં લેવા જણાવ્યું છે.