
જો તમે લોન પર મોબાઇલ ફોન ખરીદ્યો હોય અને સમયસર EMI ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જાઓ છો, તો તમારી બેંક નજીકના ભવિષ્યમાં તમારા સ્માર્ટફોનની કેટલીક સુવિધાઓને લોક કરી શકે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ લોન વસૂલાત નિયમોમાં નોંધપાત્ર ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેનાથી લાખો ગ્રાહકોમાં ચિંતા વધી ગઈ છે.
જો કે, RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિયમ ફક્ત એવા કિસ્સાઓમાં લાગુ થશે જ્યાં મોબાઇલ ફોન, ટેબ્લેટ અથવા ઉપકરણ પોતે બેંક દ્વારા ખાસ આપવામાં આવેલી લોનનો ઉપયોગ કરીને ખરીદવામાં આવ્યું હોય. વ્યક્તિગત લોન, કાર લોન અથવા હોમ લોનની ચુકવણી ન કરવા બદલ બેંકોને કોઈ વ્યક્તિનો ફોન બ્લોક કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે નહીં.
RBI ના પ્રસ્તાવ મુજબ, જો કોઈ ગ્રાહકે ઉપકરણ-વિશિષ્ટ લોન લીધી હોય અને 90 દિવસ સુધી તેમના EMI ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જાય, તો બેંક કાર્યવાહી કરી શકે છે. જો કે, આવા પગલાં લેતા પહેલા બેંકે ગ્રાહકને નોટિસ આપવી ફરજિયાત રહેશે. ત્યારબાદ, બેંક ફોનની કેટલીક સુવિધાઓને મર્યાદિત અથવા અક્ષમ કરી શકે છે.
ગ્રાહકોને થોડી રાહત આપતા, RBI એ જણાવ્યું છે કે બેંકો ફોનને સંપૂર્ણપણે અક્ષમ કરી શકશે નહીં. આવશ્યક સેવાઓ જેમ કે ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ, ઇનકમિંગ કોલ્સ, SOS સુવિધાઓ અને સરકારી ઈમરજન્સી એલર્ટ કાર્યરત રહેશે. આ ખાતરી કરે છે કે ગ્રાહક બહારની દુનિયાથી સંપૂર્ણપણે કપાઈ જશે નહીં.
જો કોઈ ગ્રાહક તેમના બાકી EMI ચૂકવે છે, તો બેંકે એક કલાકની અંદર અક્ષમ ફોન સુવિધાઓ પુનઃસ્થાપિત કરવી આવશ્યક છે. આમ કરવામાં નિષ્ફળતાના પરિણામે બેંક ગ્રાહકને ₹250 પ્રતિ કલાકના દરે વળતર ચૂકવવા માટે જવાબદાર બની શકે છે.
RBI એ લોન રિકવરી એજન્ટોના વર્તન અંગે કડક નિયમોનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. નવા નિયમો હેઠળ, એજન્ટોને હવે ગ્રાહકો સાથે અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં, ન તો તેમને સોશિયલ મીડિયા પર ગ્રાહકોની વ્યક્તિગત માહિતી અથવા વિડિઓઝ શેર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. વધુ પડતા કોલ્સ કરવા અથવા ગેરવાજબી સંખ્યામાં સંદેશા મોકલવાને પણ આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન માનવામાં આવશે.
નવા નિયમો હેઠળ, બેંકોએ લોન વસૂલાત સંબંધિત તમામ કોલનો રેકોર્ડ રાખવાનો રહેશે. બેંકોએ કયા કોલ કરવામાં આવ્યા હતા, ક્યારે કરવામાં આવ્યા હતા, કેટલી વાર થયા હતા અને તે કોલ દરમિયાન થયેલી વાતચીતની સામગ્રી અંગેનો વ્યાપક ડેટા સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહિત કરવો પડશે. RBI એ 31 મે સુધી આ પ્રસ્તાવિત નિયમો અંગે જાહેર જનતા અને વિવિધ સંગઠનો પાસેથી સૂચનો અને પ્રતિસાદ મંગાવ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ નવા નિયમો 1 ઓક્ટોબર, 2026 થી લાગુ થઈ શકે છે.
Published On - 8:48 am, Thu, 21 May 26