Nirjala Ekadashi 2026: એક જ વ્રતથી મળશે 24 એકાદશીનું પુણ્ય, જાણો શુભ મુહૂર્ત અને મહિમા
નિર્જળા એકાદશી હિંદુ ધર્મમાં અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. જાણો 2026માં નિર્જળા એકાદશી ક્યારે છે, કેવી રીતે કરવી પૂજા અને શું છે તેનું ધાર્મિક મહત્વ.
હિંદુ પંચાંગ અનુસાર જેઠ માસના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને નિર્જળા એકાદશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ એકાદશી વર્ષ દરમિયાન આવતી તમામ એકાદશીઓમાં સૌથી વિશેષ અને કઠિન માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ આ દિવસે શ્રદ્ધાપૂર્વક કરવામાં આવેલ વ્રત અને ઉપાસનાથી અનેકગણું પુણ્યફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
ભીમસેની એકાદશી
નિર્જળા એકાદશીને ભીમસેની એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર મહાભારતના ભીમને નિયમિત રીતે દરેક એકાદશીનું વ્રત કરવું મુશ્કેલ લાગતું હતું. ત્યારે તેમને એક એવું વ્રત જણાવવામાં આવ્યું હતું, જેના પાલનથી તમામ એકાદશીનું ફળ પ્રાપ્ત થઈ શકે. ત્યારથી નિર્જળા એકાદશીનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે.
નિર્જળા એકાદશી 2026 ક્યારે છે?
વર્ષ 2026માં નિર્જળા એકાદશી 25 જૂન, ગુરુવારના રોજ એટલે કે આજે ઉજવાશે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની આરાધના, જપ, તપ અને દાનનું વિશેષ મહત્વ છે. ભક્તો આખો દિવસ ઉપવાસ રાખીને શ્રીહરિની ભક્તિમાં લીન રહે છે.
કેવી રીતે કરવી પૂજા?
નિર્જળા એકાદશીના દિવસે વહેલી સવારે ઉઠીને સ્નાન કરવું અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરવા. ત્યારબાદ પૂજા સ્થાનને સ્વચ્છ કરીને ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની પ્રતિમા અથવા ચિત્રની સ્થાપના કરવી. ભગવાનને પીળા ફૂલો, તુલસીના પાન, ફળ અને પ્રસાદ અર્પણ કરવા. ઘીમાં દીવો પ્રગટાવી વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામ, ગીતા પાઠ અથવા શ્રીહરિના મંત્રોનું જાપ કરવું શુભ માનવામાં આવે છે.
વ્રતનું ધાર્મિક મહત્વ
‘નિર્જળા ’ શબ્દનો અર્થ થાય છે પાણીનો ત્યાગ. આ વ્રતમાં ભક્તો અન્ન અને પાણી બંનેનો ત્યાગ કરીને ઉપવાસ કરે છે. આ વ્રત આત્મસંયમ, ભક્તિ અને શ્રદ્ધાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. એવી માન્યતા છે કે આ દિવસે કરેલી ઉપાસનાથી પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
શું છે વ્રતના લાભ?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર નિર્જળા એકાદશીનું વ્રત કરવાથી મનને શાંતિ મળે છે, આધ્યાત્મિક પ્રગતિ થાય છે અને જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિનો વધારો થાય છે. આ દિવસે જળદાન, અન્નદાન અને જરૂરિયાતમંદોને સહાય કરવાનું પણ વિશેષ પુણ્યકારક માનવામાં આવે છે. ભક્તો માટે આ દિવસ માત્ર ઉપવાસનો નહીં પરંતુ આત્મચિંતન અને આધ્યાત્મિક વિકાસનો અવસર ગણાય છે.
નિર્જળા એકાદશી ભક્તિ, ત્યાગ અને શ્રદ્ધાનો પવિત્ર તહેવાર છે. શ્રીહરિ પ્રત્યેની અખંડ આસ્થા સાથે કરવામાં આવેલી ઉપાસના જીવનમાં સકારાત્મકતા અને આધ્યાત્મિક ઉર્જાનો સંચાર કરે છે.
