Rule Change : અજાણ્યા નંબરથી કોલ આવશે તો પણ દેખાશે કોલરનું નામ, 1 નવેમ્બરથી લાગુ થશે નવો નિયમ
ટેલિકોમ કંપનીઓને 'કોલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન' (CNAP) સેવા લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ અંતર્ગત, ઇનકમિંગ કોલ વખતે ફોન નંબરની સાથે કોલ કરનારનું નામ પણ સ્ક્રીન પર દેખાશે.
મોબાઈલ ફોન પર અજાણ્યા નંબરથી આવતા કોલના સંદર્ભમાં એક મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે, જે 1લી નવેમ્બર, 2026થી અમલમાં આવશે. ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) એ ટેલિકોમ કંપનીઓને ‘કોલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન’ (CNAP) સેવા લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ અંતર્ગત, ઇનકમિંગ કોલ વખતે ફોન નંબરની સાથે કોલ કરનારનું નામ પણ સ્ક્રીન પર દેખાશે. વિભાગ દ્વારા 13મી ઓક્ટોબરે જાહેર કરાયેલા પરિપત્ર મુજબ, આ સુવિધા તમામ સર્વિસ વિસ્તારોમાં લાગુ કરવાની રહેશે.
1 નવેમ્બરથી મોબાઈલ કોલ પર કોલ કરનારનું નામ દેખાશે
CNAP સેવા દ્વારા, કોલ મેળવનારની મોબાઈલ સ્ક્રીન પર બે પ્રકારની માહિતી જોવા મળશે: કોલ કરનારનો ફોન નંબર અને તેમની ઓળખ સાથે જોડાયેલું નામ. જો કોલ કરનારનો નંબર યુઝરની કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં પહેલેથી જ સેવ કરેલો હશે, તો ત્યાં સંગ્રહિત નામ દેખાશે. જો નંબર સેવ કરેલો નહીં હોય, તો સ્થાનિક (ડોમેસ્ટિક) કોલ માટે ટેલિકોમ ઓપરેટરના સબસ્ક્રાઇબર રેકોર્ડમાં નોંધાયેલું નામ દર્શાવવામાં આવશે. આંતરરાષ્ટ્રીય કોલના કિસ્સામાં, અજાણ્યા નંબરની સાથે “ઇન્ટરનેશનલ કોલ” (આંતરરાષ્ટ્રીય કોલ) એવું લેબલ જોવા મળશે.
કોઈ અલગ સબસ્ક્રિપ્શનની જરૂર નથી
DoT ના નિર્દેશ મુજબ, ટેલિકોમ કંપનીઓએ ગ્રાહકોને આ સુવિધા આપમેળે (ઓટોમેટિકલી) પૂરી પાડવી પડશે એટલે કે યુઝર્સે તેના માટે અલગથી વિનંતી કરવાની કે તેને સક્રિય (એક્ટિવેટ) કરવાની જરૂર નથી. જોકે, શરૂઆતી સૂચનાઓમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ સેવા ૪જી (4G) અને તેના પછીની વાયરલેસ નેટવર્ક ટેક્નોલોજી પર લાગુ કરવામાં આવશે. 2જી (2G), 3જી (3G) અને લેન્ડલાઇન નેટવર્ક પર તેને લાગુ કરવા અંગે અલગથી વિચારણા કરવામાં આવશે.
શું આનાથી સ્પામ અને છેતરપિંડીભર્યા કોલ ઓળખવામાં મદદ મળશે?
CNAP નો ઉદ્દેશ્ય અજાણ્યા કોલ કરનારાઓની ઓળખ જાહેર કરવાનો છે, જેથી લોકો કોલ ઉપાડતા પહેલા સમજી-વિચારીને નિર્ણય લઈ શકે. આનાથી સ્પામ અને છેતરપિંડીભર્યા કોલને ઓળખવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, માત્ર નામ દેખાઈ જવાથી દરેક છેતરપિંડીભર્યા કોલની ઓળખ થઈ જશે તેની ખાતરી આપી શકાતી નથી.
કયા કિસ્સાઓમાં નામ નહીં દેખાય? જે ગ્રાહકોએ નિર્ધારિત નિયમો અનુસાર ‘કોલિંગ લાઇન આઇડેન્ટિફિકેશન રિસ્ટ્રિક્શન’ (CLIR) સુવિધા પસંદ કરી છે, તેમના કિસ્સામાં કોલ કરનારનું નામ દર્શાવવામાં આવશે નહીં. દરમિયાન, વ્યવસાયિક અથવા જથ્થાબંધ (bulk) જોડાણો ધરાવતી કંપનીઓ અને સંસ્થાઓને ચકાસણી કર્યા બાદ તેમના નોંધાયેલા ટ્રેડમાર્ક અથવા GST પોર્ટલ પર નોંધાયેલ વ્યવસાયિક નામ દર્શાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવી શકે છે. આ વ્યવસ્થા લાગુ કરવાની જવાબદારી ટેલિકોમ કંપનીઓની રહેશે. તેમણે ખોટા નામો દર્શાવવા અંગેની ફરિયાદો નોંધવા માટે એક પ્રણાલી ઊભી કરવી પડશે અને તે ફરિયાદોનું સમયસર નિરાકરણ લાવવાનું સુનિશ્ચિત કરવું પડશે.
