FIFA World Cup 2026 : 1950ની એક ભૂલ અને બદલાઈ ગયો ભારતીય ફૂટબોલનો ઇતિહાસ, ત્યારથી ભારત ફરી ક્યારેય FIFA વર્લ્ડ કપમાં રમી શક્યું નહીં!
ફૂટબોલને વિશ્વની સૌથી લોકપ્રિય રમત માનવામાં આવે છે અને ફિફા વર્લ્ડ કપ તેનું સર્વોચ્ચ પ્લેટફોર્મ છે. ફિફા વર્લ્ડ કપ 2026, 11 જૂન 2026ના રોજ શરૂ થશે અને ફાઇનલ મેચ 19 જુલાઈ 2026ના રોજ રમાશે. આ વખતે પહેલીવાર 48 ટીમો ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેશે. કુલ 104 મેચ રમાશે. જે આ વર્લ્ડ કપને ઇતિહાસનો સૌથી મોટો વર્લ્ડ કપ બનાવશે.
ફૂટબોલને વિશ્વની સૌથી લોકપ્રિય રમત માનવામાં આવે છે અને ફિફા વર્લ્ડ કપ તેનું સર્વોચ્ચ પ્લેટફોર્મ છે. આ ટુર્નામેન્ટમાં સ્થાન મેળવવા માટે વિશ્વભરના 200થી વધુ દેશો ઘણા વર્ષોથી ક્વોલિફાઇંગ રાઉન્ડ રમે છે. જોકે ભારતને આજ સુધી ક્યારેય ફિફા વર્લ્ડ કપમાં રમવાની તક મળી નથી. રસપ્રદ વાત એ છે કે ભારતને 1950માં આ તક મળી હતી પરંતુ કેટલાક નિર્ણયોના કારણે ભારતીય ટીમ ટુર્નામેન્ટમાંથી ખસી ગઈ. ઘણા ફૂટબોલ નિષ્ણાતોના મતે, આ ભારતીય ફૂટબોલ ઇતિહાસની સૌથી મોટી ભૂલોમાંની એક હતી.
ભારત 1950ના ફિફા વર્લ્ડ કપ માટે કેવી રીતે ક્વોલિફાઇ થયું હતું?
1950નો ફિફા વર્લ્ડ કપ બ્રાઝિલમાં યોજાયો હતો. એશિયન ક્વોલિફાઇંગમાં ઇન્ડોનેશિયા, મ્યાનમાર અને ફિલિપાઇન્સનો સમાવેશ થતો હતો. જોકે, વિવિધ નાણાકીય અને વહીવટી કારણોસર બાકીના ત્રણ દેશોએ ટુર્નામેન્ટમાંથી ખસી ગયા. પરિણામે ભારત એક પણ ક્વોલિફાઇંગ મેચ રમ્યા વિના સીધા વર્લ્ડ કપ માટે ક્વોલિફાય થયું. ભારતને ઇટાલી, સ્વીડન અને પેરાગ્વે સાથે ગ્રુપ સ્ટેજમાં મૂકવામાં આવ્યું.
શું ભારતીય ખેલાડીઓ બૂટ વગર રમવા માગતા હતા?
વર્ષોથી એવી ચર્ચા ચાલે છે કે ભારતીય ફૂટબોલરો બૂટ પહેર્યા વગર રમવા માગતા હતા અને તેથી FIFAએ ભારતને 1950ના વર્લ્ડ કપમાં રમવા દીધું નહીં. પરંતુ આ દાવો ખોટો છે. ફૂટબોલ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, તે સમયે બૂટ પહેરવાનો નિયમો એટલા કડક નહોતા. ભારતીય ખેલાડીઓ પાસે ફૂટબોલ બૂટ ઉપલબ્ધ હતા અને તેઓ પ્રેક્ટિસ દરમિયાન બૂટ પહેરીને રમતા પણ હતા. તેથી બૂટ ન પહેરવાને કારણે ભારત વર્લ્ડ કપમાં રમી શક્યું નહીં એવી વાત માત્ર અફવા હોવાનું બાદમાં સ્પષ્ટ થયું છે. ભારતના નામ પાછું ખેંચવાના મુખ્ય કારણોમાં વહીવટી નિર્ણયો, આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને તે સમયના ઓલિમ્પિકને વધુ મહત્વ આપવાની માનસિકતા સામેલ હતી.
તત્કાલીન કેપ્ટન શૈલીન મન્નાએ શું કહ્યું?
ભારતીય ટીમના તત્કાલીન કેપ્ટન શૈલીન મન્નાએ પાછળથી એક ઇન્ટરવ્યુમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ખેલાડીઓએ ક્યારેય બૂટ પહેરવા સામે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા નથી. તેમના મતે, ટીમ પાસે જરૂરી સાધનો ઉપલબ્ધ હતા. તેમણે સૂચવ્યું કે “ઉઘાડા પગે રમવાની” વાર્તા ખરેખર કેટલીક વહીવટી ભૂલોને ઢાંકવા માટે આગળ લાવવામાં આવી હતી.
નાણાકીય અવરોધો મુખ્ય કારણ હતા
તે સમયે ભારતને સ્વતંત્રતા મળ્યાને માત્ર ત્રણ વર્ષ જ થયા હતા. દેશની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત નહોતી. બ્રાઝિલ સુધીનો પ્રવાસ ખૂબ જ ખર્ચાળ હતો. જોકે FIFA એ મુસાફરી ખર્ચમાં મદદ કરવા માટે તૈયારી બતાવી હતી અને કેટલાક રાજ્ય ફૂટબોલ સંગઠનોએ પણ નાણાકીય સહાયનું વચન આપ્યું હતું, તેમ છતાં ઓલ ઈન્ડિયા ફૂટબોલ ફેડરેશન (AIFF) એ ખર્ચના કારણો દર્શાવીને વર્લ્ડ કપ શરૂ થવાના થોડા દિવસ પહેલા જ ટુર્નામેન્ટમાંથી નામ પાછું ખેંચી લીધું.
AIFFએ વર્લ્ડ કપ કરતાં ઓલિમ્પિકને વધુ મહત્વ આપ્યું
આજે, FIFA વર્લ્ડ કપને વિશ્વની સૌથી મોટી રમતગમતની ઇવેન્ટ માનવામાં આવે છે. જો કે 1950ના દાયકામાં પરિસ્થિતિ અલગ હતી. તે સમયે, ઓલિમ્પિક રમતોની વધુ પ્રતિષ્ઠા હતી. AIFF અધિકારીઓને લાગ્યું કે વર્લ્ડ કપ પર ખર્ચ કરવા કરતાં 1952 હેલસિંકી ઓલિમ્પિકની તૈયારી કરવી વધુ નફાકારક રહેશે. તેથી ઓલિમ્પિક માટે ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો.
ભારતને FIFA વર્લ્ડ કપની ભાવિ લોકપ્રિયતાનો અંદાજ નહોતો
1950ની ટુર્નામેન્ટ ફિફા વર્લ્ડ કપની માત્ર ચોથી આવૃત્તિ હતી. તે સમયે તેની લોકપ્રિયતા આજની સરખામણીએ ઘણી ઓછી હતી. AIFF અથવા ભારતીય ફૂટબોલ જગતને અંદાજ નહોતો કે આગામી દાયકાઓમાં FIFA વર્લ્ડ કપ વિશ્વનો સૌથી મોટો રમતોત્સવ બની જશે. તેથી તે નિર્ણયના લાંબા ગાળાના પરિણામો શું હશે તેની કલ્પના કોઈએ કરી નહોતી.
1950નો સમય ભારતીય ફૂટબોલનું સુવર્ણ યુગ હતો
1940 અને 1950ના દાયકામાં ભારત એશિયાની સૌથી મજબૂત ફૂટબોલ ટીમોમાંથી એક માનવામાં આવતું હતું. 1948ના લંડન ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય ખેલાડીઓએ ખુલ્લા પગે ઘણી મેચ રમી હતી અને શક્તિશાળી ફ્રાન્સ સામે પણ સારી લડાઈ આપી હતી. તે સમય દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય ફૂટબોલની ચર્ચા થઈ રહી હતી. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે જો ભારતે 1950માં વર્લ્ડ કપ રમ્યો હોત તો દેશમાં ફૂટબોલની લોકપ્રિયતા વધુ વધી હોત. મોટી ટુર્નામેન્ટમાં અનુભવ, વૈશ્વિક માન્યતા અને રોકાણ ભારતીય ફૂટબોલની દિશા બદલી શક્યા હોત.
આજની પરિસ્થિતિ
આજે પણ ભારત FIFA વર્લ્ડ કપના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. બીજી તરફ બ્રાઝિલ, જર્મની, આર્જેન્ટિના જેવા દેશો ફૂટબોલ રમતામાં ઘણા આગળ છે. ભારતીય ફૂટબોલ ચાહકોમાં હજુ પણ આ પ્રશ્ન ચર્ચાઈ રહ્યો છે કે જો ભારતે 1950માં તે ઐતિહાસિક તક ગુમાવી ન હોત તો આજે ભારતીય ફૂટબોલનું ચિત્ર અલગ હોત?
નોંધ: અહીં, પૂરી પાડવામાં આવેલી વિગતો માત્ર રિપોર્ટ્સ મુજબ આધારિત છે. TV9 ગુજરાતી કોઈપણ પ્રકારની માહિતીને સમર્થન આપતું નથી.
