Ujjwala Yojna : ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓને મોટો ઝટકો ! હવે 9 નહીં માત્ર 4 સિલિન્ડર પર મળશે સબસિડી
Ujjwala Yojna Rule Change: 2016માં ઉજ્જવલા યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી, ત્યારે લાભાર્થીઓને શરૂઆતમાં 12 સબસિડીવાળા 14.2 કિલોગ્રામ LPG સિલિન્ડર મળતા હતા. બાદમાં, આ સંખ્યા ઘટાડીને નવ કરવામાં આવી હતી, અને હવે તે વધુ ઘટાડીને ફક્ત ચાર સિલિન્ડર કરવામાં આવી છે.
Ujjwala Yojna Rule Change: પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના (PMUY)ના કરોડો લાભાર્થીઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. સરકારે સબસિડીવાળા LPG સિલિન્ડર માટેની વાર્ષિક મર્યાદા ઘટાડીને ફક્ત ચાર કરી છે. અગાઉ, આ મર્યાદા નવ સિલિન્ડર હતી. સરકાર જણાવે છે કે લાભાર્થીઓના સરેરાશ ગેસ વપરાશને ધ્યાનમાં લીધા પછી આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
જ્યારે 2016 માં ઉજ્જવલા યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી, ત્યારે લાભાર્થીઓને શરૂઆતમાં 12 સબસિડીવાળા 14.2 કિલોગ્રામ LPG સિલિન્ડર મળતા હતા. બાદમાં, આ સંખ્યા ઘટાડીને નવ કરવામાં આવી હતી, અને હવે તે વધુ ઘટાડીને ફક્ત ચાર સિલિન્ડર કરવામાં આવી છે.
આ નિર્ણય કયા આધારે લેવામાં આવ્યો? : પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના અધિક સચિવ પ્રવીણ માલ ખાનુજાએ જણાવ્યું હતું કે નવી મર્યાદા ઉજ્જવલા લાભાર્થીઓના સરેરાશ વાર્ષિક વપરાશની નજીક છે. "સરકાર જરૂરિયાતના આધારે સહાય પૂરી પાડવાનો ઇરાદો ધરાવે છે, અને આ નિર્ણય તે જ આધારે લેવામાં આવ્યો છે."
સરકારે મે 2022માં ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ પ્રતિ સિલિન્ડર ₹200ની સબસિડી શરૂ કરી હતી. બાદમાં, ઓક્ટોબર 2023 માં, આ રકમ વધારીને પ્રતિ સિલિન્ડર 300 કરવામાં આવી હતી. આ રકમ સીધી લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે.
LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો : આ દરમિયાન, LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. દિલ્હીમાં, 14.2 કિલોગ્રામના ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત વધીને ₹942 થઈ ગઈ છે. જોકે, ₹300ની સબસિડી મળ્યા પછી, ઉજ્જવલા લાભાર્થીઓ અસરકારક રીતે પ્રતિ સિલિન્ડર લગભગ ₹૬૪૨ ચૂકવી રહ્યા છે.
સરકારી માહિતી અનુસાર, એક LPG સિલિન્ડર પૂરો પાડવા માટે સરકારને કુલ ખર્ચ આશરે ₹1600 થાય છે. આમાં, લાભાર્થીઓને પ્રતિ સિલિન્ડર લગભગ ₹1000ની સહાય મળે છે. સરકારનો દાવો છે કે 2022 થી લગભગ ₹52,000 કરોડની LPG સબસિડી આપવામાં આવી છે.
અધિકારીઓએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના ભાવ વધારા છતાં, ભારતમાં સ્થાનિક LPG ના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની તુલનામાં ઓછા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ અને LPG ના ભાવમાં નોંધપાત્ર અસ્થિરતા જોવા મળી છે.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ LPG વેચાણ પર પ્રતિ સિલિન્ડર આશરે ₹700 નું નુકસાન કરી રહી છે. આ કંપનીઓ પેટ્રોલ અને ડીઝલ પણ કિંમત કરતાં ઓછી કિંમતે વેચી રહી છે, જેના પરિણામે ₹600 કરોડથી ₹700 કરોડ સુધીનું સંચિત નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
