કારની છત પર સામાન રાખવાથી માઈલેજ ઘટે છે? જાણો સત્ય
રૂફ રેક કે બોક્સ લગાવવાથી અથવા ફક્ત છત પર સામાન મૂકવાથી વાહનની મૂળ એરોડાયનેમિક ડિઝાઈન ખોરવાય છે. છત પરની વસ્તુઓ હવાના પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો કરે છે, જેનાથી હવાનો અવરોધ વધે છે.
પરિવાર સાથે લાંબી મુસાફરી પર નીકળતી વખતે, ઘણીવાર કારની ડિક્કી (ટ્રંક) નાની પડે છે. પરિણામે, લોકો બેગ, કેમ્પિંગનો સામાન અને અન્ય વસ્તુઓ લઈ જવા માટે છત પર 'રૂફ કેરિયર' અથવા 'રેક' લગાવે છે. જોકે આનાથી વાહનની અંદર જગ્યા તો મળે છે, પરંતુ તે ઈંધણની કાર્યક્ષમતા (માઈલેજ) પર સીધી અસર કરી શકે છે. મહત્વની વાત એ છે કે, માઈલેજમાં ઘટાડો માત્ર વધારાના વજનને કારણે થતો નથી; છત પર રાખેલી વસ્તુઓ કારના 'એરોડાયનેમિક્સ' (હવાના પ્રવાહ સાથેની ગતિશીલતા) માં અવરોધ ઊભો કરે છે, જેનાથી હાઈવે પર ઈંધણનો વપરાશ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.
માઈલેજ ઘટવાનું મુખ્ય કારણ શું છે? : રૂફ કેરિયરની માઈલેજ પર અસર મુખ્યત્વે "ડ્રેગ" (drag) અથવા હવાના અવરોધને કારણે થાય છે. જેમ જેમ કાર આગળ વધે છે, તેમ સામેથી આવતી હવા તેના પર દબાણ કરે છે. કારની રચના એવી રીતે કરવામાં આવે છે કે હવા તેની ઉપરથી સરળતાથી પસાર થઈ શકે આ તેને 'એરોડાયનેમિક ડિઝાઈન' કહેવામાં આવે છે.
છત પર સામાન મૂકવાથી શું ફેરફાર થાય છે? : રૂફ રેક કે બોક્સ લગાવવાથી અથવા ફક્ત છત પર સામાન મૂકવાથી વાહનની મૂળ એરોડાયનેમિક ડિઝાઈન ખોરવાય છે. છત પરની વસ્તુઓ હવાના પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો કરે છે, જેનાથી હવાનો અવરોધ વધે છે. આ વધેલા અવરોધને પાર કરવા માટે એન્જિનને સામાન્ય કરતાં વધુ મહેનત કરવી પડે છે, પરિણામે પેટ્રોલ, ડીઝલ કે સીએનજીનો વપરાશ વધી જાય છે.
માઈલેજમાં 10 થી 30 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે. : એન્વાયર્નમેન્ટલ પ્રોટેક્શન એજન્સી (EPA) અને કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ્સ અનુસાર, છત પર સામાન લઈ જવાથી માઈલેજમાં સરેરાશ 10 થી 30 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે, આ ઘટાડાનું પ્રમાણ પરિસ્થિતિ મુજબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે; તેની અસર મુખ્યત્વે કારની ઝડપ અને ડ્રાઇવિંગની સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે.
શહેરની સરખામણીએ હાઈવે પર વધુ અસર : જો તમે શહેરમાં 40-50 કિમી/કલાકની ઝડપે વાહન ચલાવી રહ્યા હોવ, તો માઈલેજ પર રૂફ કેરિયરની અસર નહિવત અથવા ખૂબ ઓછી હોઈ શકે છે. જોકે, હાઈવે પર સ્થિતિ બદલાઈ જાય છે. 80-100 કિમી/કલાક કે તેથી વધુ ઝડપે હવાનો અવરોધ ઝડપથી વધે છે. પરિણામે, છત પર રાખેલો સામાન એન્જિન પર વધારાનું દબાણ લાવે છે, જેનાથી પેટ્રોલ, ડીઝલ કે સીએનજીનો વપરાશ વધી જાય છે.
માત્ર સામાન જ નહીં; ખાલી રૂફ રેકની પણ અસર થાય : ઘણા લોકો મુસાફરી પૂરી થયા પછી પણ રૂફ રેકને કાર સાથે જોડાયેલી રાખે છે; આ ઈંધણની કાર્યક્ષમતા માટે નુકસાનકારક છે. ખાલી રૂફ રેક (roof rack) હવાના પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો કરે છે અને કારના એરોડાયનેમિક ડ્રેગ (હવાના અવરોધ)માં વધારો કરે છે. તેથી, જ્યારે તેનો ઉપયોગ ન થતો હોય ત્યારે રૂફ રેકને દૂર કરી દેવું શ્રેષ્ઠ છે
જો રૂફ કેરિયરની જરૂર હોય તો શું કરવું? : જો લાંબી મુસાફરી દરમિયાન તમારે છત પર સામાન લઈ જવાની જરૂર હોય, તો ખુલ્લામાં વસ્તુઓ અવ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવવાને બદલે એરોડાયનેમિક રૂફ બોક્સનો ઉપયોગ કરવો વધુ સારું છે. સામાનને યોગ્ય રીતે ગોઠવવાથી હવાનો અવરોધ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. આ ઉપરાંત, શક્ય હોય તેટલો સામાન કારની ટ્રંક (ડિક્કી)માં રાખવાનો પ્રયાસ કરો.
આ સરળ ટિપ્સ વડે બળતણની બચત કરો : રૂફ કેરિયરનો ઉપયોગ ફક્ત જરૂર હોય ત્યારે જ કરો અને મુસાફરી પૂરી થતાં જ તેને દૂર કરી દો. છત પર રાખવામાં આવતા સામાનને વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવો અને બિનજરૂરી રીતે વધુ ઝડપે વાહન ચલાવવાનું ટાળો. આ નાની સાવચેતીઓ હવાનો અવરોધ ઘટાડવામાં અને તમારી કારની માઈલેજ પર થતી વિપરીત અસરને ઓછી કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
