સુપ્રીમ કોર્ટે ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન નંબરો અંગે એક મહત્વપૂર્ણ આદેશ જાહેર કર્યો છે. આ નિર્દેશ દેશભરના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને લાગુ પડે છે, જેમાં ત્રણ મહિનાની અંદર પાલન સુનિશ્ચિત કરવા સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. આ મામલો વિવિધ ઇમરજન્સી કોલ નંબરો જેમ કે 100 (પોલીસ), 101 (ફાયર બ્રિગેડ), અને 108 (એમ્બ્યુલન્સ)સાથે સંબંધિત છે, જે હાલમાં સહાય માટે બોલાવવા માટે ડાયલ કરવામાં આવે છે.

કોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે આ નંબરો બંધ કરી એક જ હેલ્પલાઇન નંબરમાં બનાવવામાં આવે, જે છે 112. આ નંબર એકવાર અમલમાં આવ્યા પછી, નાગરિકોને બહુવિધ હેલ્પલાઇન નંબરો યાદ રાખવાની જરૂર નહીં રહે, તમામ સેવા આ એક જ નંબર પરથી મળી રહેશે.

ઇમરજન્સી સેવા માટે હવે રહેશે આ એક જ નંબર

ઇમરજન્સીની પરિસ્થિતિઓમાં એટલે કે, કટોકટી દરમિયાન લોકોને હવે સહાય મેળવવા માટે અલગ અલગ નંબરો યાદ રાખવાની જરૂર રહેશે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને એક મુખ્ય નિર્દેશ જાહેર કર્યો છે. કોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે, ત્રણ મહિનાની અંદર, તમામ પ્રકારના ઇમરજન્સી અને એમ્બ્યુલન્સ હેલ્પલાઇન નંબરોને એક જ નંબર ‘112’ (હેલ્પલાઇન 112) માં એકીકૃત કરવા જોઈએ.

ટ્રોમા કેર નાગરિકોના ‘જીવનના અધિકાર’નો અભિન્ન ભાગ

સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જે.કે. મહેશ્વરી અને એ.એસ. ચાંદુરકરની બનેલી બેન્ચે આ મહત્વપૂર્ણ બાબત અંગે આ નિર્દેશો જારી કર્યા. બેન્ચે ભાર મૂક્યો કે સમયસર ટ્રોમા કેર (કટોકટી તબીબી સારવાર) મેળવતા નાગરિકો બંધારણની કલમ 21 હેઠળ સમાવિષ્ટ ‘જીવનના અધિકાર’નો અભિન્ન ભાગ છે. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે આ સંદર્ભમાં પ્રણાલીગત ફેરફારો લાવવા, ટ્રોમા કેર માટે એક સમાન માળખું સ્થાપિત કરવા, જાહેર જાગૃતિ વધારવા અને પ્રાથમિક સારવાર કૌશલ્યને પ્રમાણિત કરવાની તાત્કાલિક જરૂર છે.

‘112’ માં કયા નંબરોને સામેલ કરવામાં આવશે?

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ મુજબ, રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ ત્રણ મહિનાની અંદર તેમના તમામ હાલના ઇમરજન્સી નંબરોને ‘112’ માં ટેકનિકલ અને ઓપરેશનલ બંને સ્તરે સામેલ કરવા જરૂરી છે. કોર્ટે તેના આદેશમાં મુખ્યત્વે 100, 101, 108, 102, 1033 અને 1091 જેવા હેલ્પલાઇન નંબરોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જે હવે 112 નંબર સાથે સંકલિત કરવાના છે.

રાજ્યોને ‘હેલ્પલાઇન 112’ ને માસ મીડિયા દ્વારા વ્યાપકપણે પ્રચાર કરવા અને ત્રણ મહિનાની અંદર કોર્ટમાં તેમના પાલન અહેવાલો સબમિટ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

‘ગુડ સમરિટન’ માટે સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવશે

સુપ્રીમ કોર્ટે ફક્ત હેલ્પલાઇન નંબરોને એકીકૃત કરવાનો આદેશ આપ્યો નથી; તેણે રાજ્યોને ‘ગુડ સમરિટન લો’ (માર્ગ અકસ્માતનો ભોગ બનેલા લોકોની સુરક્ષા કરતા નિયમો) હેઠળ સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત ફરિયાદ નિવારણ પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.

કેન્દ્ર સરકાર ‘મેડિકલ રેસ્ક્યુ પ્રોટોકોલ’ બનાવે

આ મામલે, સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર (ખાસ કરીને, આરોગ્ય મંત્રાલય અને માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય) ને પણ મહત્વપૂર્ણ નિર્દેશો જાહેર કર્યા છે:

• કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ મહિનાના સમયગાળામાં ઇજા (અકસ્માત અથવા ઇજાઓ) સંબંધિત કેસો માટે ‘મેડિકલ રેસ્ક્યુ પ્રોટોકોલ’ જારી કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.
• કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ પ્રોટોકોલ જારી કર્યા પછી તરત જ, બધા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ આગામી ત્રણ મહિનાની અંદર તેમના સંબંધિત અધિકારક્ષેત્રોમાં તેનો અમલ કરવો પડશે.

કચ્છના મુંદ્રા નજીક ભંગારના ગોડાઉનમાં વિકરાળ આગ, જુઓ Video, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો