
વિદેશ પ્રવાસ માટે પાસપોર્ટ મેળવવાનું આયોજન કરી રહેલા લોકો માટે મહત્વના સમાચાર છે. વિદેશ મંત્રાલયે પાસપોર્ટ સંબંધિત નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે. નવા નિયમો હેઠળ, 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને આપવામાં આવતા પ્રમાણભૂત 36-પેજના પાસપોર્ટની માન્યતા હવે પાંચ વર્ષની રહેશે અથવા બાળક 18 વર્ષનું થાય ત્યાં સુધી આ બેમાંથી જે પણ વહેલું હોય ત્યાં સુધી રહેશે.
વિદેશ મંત્રાલયે 15 સપ્ટેમ્બરના રોજ સત્તાવાર ગેઝેટમાં ‘પાસપોર્ટ સુધારણા નિયમો 2026’ (Passport Amendment Rules 2026) પ્રકાશિત કર્યા હતા. જાહેરનામું બહાર પડતાની સાથે જ આ નિયમો અમલમાં આવ્યા હતા. નવા નિયમોમાં પાસપોર્ટ ફી અને બાળકોના પાસપોર્ટની માન્યતાના સમયગાળા અંગે ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે.
નવા નિયમ મુજબ, 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકને આપવામાં આવેલ પ્રમાણભૂત 36-પેજનો પાસપોર્ટ જાહેર થયાની તારીખથી પાંચ વર્ષ માટે માન્ય રહેશે. જો કે, જો આ સમયગાળો પૂરો થાય તે પહેલાં બાળક 18 વર્ષનું થઈ જાય, તો તે સમયે પાસપોર્ટની માન્યતા સમાપ્ત થઈ જશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, પાંચ વર્ષનો સમયગાળો પૂરો થાય તે પહેલાં પણ, બાળક 18 વર્ષનું થતાં જ તેનો પાસપોર્ટ સમાપ્ત થઈ શકે છે.
વિદેશ મંત્રાલયે પાસપોર્ટ સંબંધિત વિવિધ સેવાઓ માટેની ફીમાં પણ વધારો કર્યો છે. નવી ફી 1 જુલાઈથી અમલમાં આવી છે. આ સેવાઓમાં નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવી, પાસપોર્ટનું નવીનીકરણ (રિન્યુઅલ), ‘તત્કાલ’ (ઝડપી) સેવા, ખોવાઈ જવા કે નુકસાન થવાને કારણે રિપ્લેસમેન્ટ પાસપોર્ટ મેળવવો અને પોલીસ ક્લિયરન્સ સર્ટિફિકેટ (PCC) મેળવવાનો સમાવેશ થાય છે.
પુખ્ત વયના લોકો માટે, પ્રમાણભૂત 36-પેજના પાસપોર્ટની ફી હવે ₹2,500 છે; અગાઉ તે ₹1,500 હતી. તે જ સમયે, 60-પેજના પાસપોર્ટની ફી ₹2,000 થી વધીને ₹3,500 થઈ ગઈ છે.
36-પેજના તત્કાલ પાસપોર્ટની કિંમત હવે ₹5,000 થશે; અગાઉ આ ફી ₹3,500 હતી. તેવી જ રીતે, 60-પેજના તત્કાલ પાસપોર્ટની ફી ₹4,000 થી વધીને ₹6,000 થઈ ગઈ છે. પાસપોર્ટ ખોવાઈ જવા અથવા નુકસાન થવાના કિસ્સામાં ‘તત્કાલ’ (ઝડપી) યોજના હેઠળ નવો 60-પાનાનો પાસપોર્ટ મેળવવાની ફી હવે ₹8,500 રહેશે; અગાઉ આ ખર્ચ ₹5,500 હતો.
સગીરો માટે નવા અથવા ફરીથી જારી કરાયેલા 36-પાનાના પ્રમાણભૂત પાસપોર્ટની ફી હવે ₹1,750 છે, જે અગાઉ ₹1,000 હતી. ‘તત્કાલ’ સેવા હેઠળ આ જ પાસપોર્ટ માટે ફી ₹3,000 રહેશે. આ ઉપરાંત, 8 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો અને 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરની વ્યક્તિઓની નવી પાસપોર્ટ અરજીઓ પર 10% છૂટ મળવાનું ચાલુ રહેશે. જોકે, પાસપોર્ટ ફરીથી જારી કરવાના કિસ્સામાં આ છૂટ મળશે નહીં. નવા ફેરફારો હેઠળ, પાસપોર્ટની વિવિધ સેવાઓ માટેની ફી હવે ‘પાસપોર્ટ નિયમો, 1980’ અંતર્ગત અપડેટ કરાયેલ ફીના માળખા મુજબ નક્કી કરવામાં આવશે.