
દશેરાના શુભ અવસરે, ભારતનાં વેપાર અને અર્થતંત્ર માટે એક ઐતિહાસિક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે લાંબા સમયથી પ્રતીક્ષિત ‘મુક્ત વેપાર કરાર’ (FTA) આજે, 20 ઓક્ટોબરથી સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવી ગયો છે. આ મહત્વપૂર્ણ કરારથી ભારતના લઘુ ઉદ્યોગો (MSMEs), મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો, ખેડૂતો અને કારીગરોને મોટો લાભ થશે. હવે ભારતીય નિકાસકારો ન્યૂઝીલેન્ડના બજારમાં તેમનો માલ સંપૂર્ણપણે ડ્યુટી-ફ્રી (કરમુક્ત) વેચી શકશે. ચાલો આ કરારના મુખ્ય મુદ્દાઓ સમજીએ અને જાણીએ કે તેનાથી તમને અને દેશને કેવી રીતે ફાયદો થશે.
આ કરાર હેઠળ, ભારતને આગામી 15 વર્ષમાં $20 અબજ (આશરે ₹1,66,000 કરોડ)નું વિદેશી રોકાણ મળવાની અપેક્ષા છે. આ ભંડોળ મેન્યુફેક્ચરિંગ (ઉત્પાદન), ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, કૃષિ અને નવી ટેક્નોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકવામાં આવશે. બંને દેશોએ 2030 સુધીમાં તેમના દ્વિપક્ષીય વેપારને બમણો કરીને 7 અબજ ન્યૂઝીલેન્ડ ડોલર (આશરે ₹35,000 કરોડ) સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
ન્યૂઝીલેન્ડમાં પ્રવેશતા ભારતીય માલ પર અગાઉ જે 10% સુધીની કસ્ટમ ડ્યુટી (કર) લાગતી હતી, તે હવે નાબૂદ કરવામાં આવી છે. કાપડ, ચામડું, ફૂટવેર, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એન્જિનિયરિંગ સામાન, મશીનરી, રસાયણો (કેમિકલ્સ) તેમજ ફળો અને શાકભાજીના નિકાસકારોને સીધો લાભ થશે. ભારતે પણ ન્યૂઝીલેન્ડથી આયાત થતી વસ્તુઓ, જેમ કે સફરજન, કીવી, મનુકા હની (મધ), વાઇન અને એલ્યુમિનિયમ પરના કરમાં ઘટાડો કર્યો છે.
ન્યૂઝીલેન્ડમાં અભ્યાસ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને તેમનો અભ્યાસ પૂર્ણ થયા બાદ ચોક્કસ સમયગાળા માટે ‘ખાતરીપૂર્વકના વર્ક વિઝા’ (guaranteed work visa) આપવામાં આવશે, જેનાથી તેઓ ત્યાં રોજગારી મેળવી શકશે અથવા તાલીમ લઈ શકશે. વેપારને સરળ બનાવવા માટે, સામાન્ય માલસામાનનું કસ્ટમ્સ ક્લિયરન્સ ૪૮ કલાકની અંદર પૂર્ણ કરવામાં આવશે, જ્યારે ફળો અને શાકભાજી જેવી જલ્દી બગડી જાય તેવી વસ્તુઓનું ક્લિયરન્સ 24 કલાકની અંદર કરવામાં આવશે.
ભારતે પોતાના ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે વિશેષ કાળજી લીધી છે. ડેરી ઉત્પાદનો (જેમ કે દૂધ, દહીં અને માખણ), ડુંગળી, ખાંડ, ચણા, વટાણા, મકાઈ, બદામ અને વિવિધ તેલ જેવી સંવેદનશીલ વસ્તુઓને આ મુક્ત વેપાર કરાર (Free Trade Agreement) માંથી બાકાત રાખવામાં આવી છે, જેથી સ્થાનિક બજાર પર તેની કોઈ પ્રતિકૂળ અસર ન પડે. વધુમાં, ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ કૃષિ ઉત્પાદકતા ભાગીદારી શરૂ કરશે. આ પહેલ હેઠળ, ન્યૂઝીલેન્ડ ભારત સાથે પોતાની આધુનિક કૃષિ તકનીક (‘પ્રિસિઝન ફાર્મિંગ’ કે ચોકસાઈપૂર્ણ ખેતી) શેર કરશે, જેનાથી ભારતીય ખેડૂતોના પાક ઉત્પાદનમાં અને તેમની આવકમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે.