શા માટે માર્કેટમાંથી અચાનક ગાયબ થઈ રહી છે 2 હજારની નોટ, જાણો શું છે સમગ્ર મામલો
સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2020 અને 2021માં 2,000ની કોઈ નવી નોટો છાપવામાં આવી નથી. ચાલો હવે તેના વિશે વિગતવાર જાણીએ.
લોકોના ગુલાબી સપના સાકાર કરનાર 2 હજારની ગુલાબી નોટ (Rs 2000 Bank Note) ક્યાં ગાયબ થઈ રહી છે. સરકાર નવી નોટો છાપી રહી નથી અને તેનું સર્ક્યુલેશન પણ ઘટી રહ્યું છે. સરકારે લોકસભામાં (Lok Sabha) કહ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ 2020 અને 2021માં 2000 રૂપિયાની કોઈ નવી નોટો છાપવામાં આવી નથી. આરબીઆઈના ડેટા દર્શાવે છે કે 2019માં એક લાખ નોટમાં 2 હજારની નોટોની (Bank Note) સંખ્યા 32910 હતી, જે માર્ચ 2021 સુધીમાં ઘટીને 24510ની થઈ ગઈ છે. તે જ સમયે, કુલ સર્ક્યુલેશન જે લગભગ 30 લાખ કરોડ રૂપિયા છે, 2019 માં 2 હજારની નોટોની કિંમત 6 લાખ 58 હજાર 199 કરોડ હતી. જે વર્ષ 2020માં ઘટીને 4 લાખ 90 હજાર 195 કરોડ થઈ ગઈ છે.
આવો જાણીએ સમગ્ર મામલો
31 માર્ચ 2021ના રોજ ચલણમાં આવેલી કુલ નોટો 85 ટકાથી વધુ મૂલ્યની 2 હજાર અને 500 નોટો હતી. તે જ સમયે, 31 માર્ચ 2020 ના રોજ, આ આંકડો 83 ટકા હતો. એટલે કે ચલણમાં 500ની નોટોની સંખ્યામાં વધારો થયો હોવાનું માની શકાય છે. તેનું એક કારણ એ પણ માનવામાં આવે છે કે નાના વ્યવહારોમાં 2 હજારની નોટને કારણે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો હતો, તેથી 500 અને 100ની નોટોની સંખ્યા 2 હજારની નોટો કરતાં વધુ હોવાનું જણાય છે.
લોકોને નાના ટ્રાન્ઝેક્શનમાં મુશ્કેલી ન પડે તેથી એટીએમમાંથી 2 હજારની ઓછી અને 500ની વધુ નોટો નીકળી રહી છે. ઘણા એટીએમમાં 2 હજારના સ્લોટને બદલે 500ની નોટ સાથેનો સ્લોટ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે.
એવા પણ અહેવાલો છે કે જે કંપનીઓ એટીએમમાં નોટો મૂકે છે તેમને બેંકો નાની સંખ્યામાં 2 હજારની નોટો આપી રહી છે. કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે 2 હજારની નોટોનો સંગ્રહ પણ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે કેટલાકનું માનવું છે કે એક પછી એક ચૂંટણીને કારણે 2 હજારની નોટ બજારમાં ઓછી દેખાઈ રહી છે.
નિષ્ણાતો એમ પણ કહે છે કે ઉચ્ચ મૂલ્યની નોટો પર છાપવાનો ખર્ચ પણ વધુ છે, તેથી RBI 2 હજારની નોટો ઓછી સંખ્યામાં છાપી રહી છે. હવે કારણ ગમે તે હોય, બજારમાં 2 હજારની નોટનું ઓછું દેખાવુ લોકોમાં ચર્ચાનો વિષય છે.
આ પણ વાંચો : Gold Price Today : તો ભારતમાં સોનુ સસ્તું થશે, સરકારના આ પગલાંથી એક તોલા ઉપર મળશે આટલો લાભ
