બુદ્ધ પછી પત્ની અને પુત્ર કેમ બની ગયા ભિક્ષુ, બંનેએ કેવું જીવન જીવ્યું?

Buddha: જ્યારે ગૌતમ બુદ્ધ શાંતિથી મધ્યરાત્રિએ ઘરની બહાર નીકળ્યા ત્યારે તેમની પત્ની યશોધરાએ એક પુત્ર રાહુલને જન્મ આપ્યો હતો. ઘર છોડી ગયેલા બુદ્ધ પાછા ન આવ્યા. તેમના પછી યશોધરાનું જીવન કેવું રહ્યું અને પુત્રએ શું કર્યું. તેઓ પણ કેવી રીતે બુદ્ધ દ્વારા બતાવેલ માર્ગ પર ચાલવા લાગ્યા. તેણે પણ કેવી રીતે દુનિયાનો મોહ છોડી દીધો. કેવી રીતે બંને પાછળથી તેના શરણમાં ગયા.

બુદ્ધ બનેલા સિદ્ધાર્થ ગૌતમના લગ્ન રાજકુમારી યશોધરા સાથે થયા હતા. તે સમયે સિદ્ધાર્થ 16 વર્ષના હતા. તે તેની પત્ની કરતા થોડો મોટો હતો. તે લગ્ન કરવા માંગતા ન હતા. પિતાએ તેની સંમતિ વિના તેના લગ્ન કરાવી દીધા. જે દિવસે યશોધરાએ એક પુત્ર રાહુલને જન્મ આપ્યો, તે જ રાત્રે સિદ્ધાર્થ ગૌતમ મહેલ છોડીને જ્ઞાન મેળવવા ઘર છોડી ચાલી નિકળ્યા.અને પછી તે ક્યારેય ઘરે પરત ફર્યા ન હતા કે તે ગૃહસ્થ જીવનમાં પાછા ફર્યો ન હતો.પતિ જતાની સાથે જ તે સાધુ જેવું સાદું જીવન જીવવા લાગી.

ગૌતમ બુદ્ધની પત્નીએ પુત્રનો ઉછેર કરતી વખતે એક ભિક્ષુંનું જીવન અપનાવ્યું હતું. કિંમતી કપડાં અને ઘરેણાં છોડી દીધા. પીળા કપડાં પહેરવાનું શરૂ કર્યું અને દિવસમાં માત્ર એક જ વાર જમતા. યશોધરાના જીવન પર ઘણા પુસ્તકો અને રચનાઓ લખાઈ હતી, જેમાં મૈથિલીશરણ ગુપ્તાની રચના યશોધરા (કવિતા) ખૂબ પ્રખ્યાત છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે જો પુત્ર રાહુલ તેના ખોળામાં ન હોત તો તેણે કદાચ જીવનનો ત્યાગ કર્યો હોત. ગૌતમ બુદ્ધ ઇક્ષ્વાકુ વંશના સૌથી મોટા રાજ્ય ઇક્ષવીના રાજકુમાર ‘સિદ્ધાર્થ’ હતા. યશોધરા તેની ફઇની દીકરી હતી. લગ્ન પહેલા બુદ્ધનો ઝુકાવ આધ્યાત્મ તરફ વધારે હતો. યશોધરાની પત્ની હોવા છતાં પણ તેમને તેમના આધ્યાત્મિકતા સામે કોઈ વાંધો નહોતો.

ચોક્કસપણે, બુદ્ધે તેમના પુત્રના જન્મ પછી જે રીતે ઘર છોડ્યું, તેનાથી તેમને ઘણું દુઃખ થયું.તેથી તેણે તે જ કરવાનું નક્કી કર્યું પરંતુ તેના પતિની જેમ તમામ સુખો છોડી દીધા. તેણીએ મહેલ, સુંદર વસ્ત્રો અને ઘરેણાં પણ છોડી દીધા. તે એક ઝૂંપડીમાં સાધ્વીનું જીવન જીવવા લાગી.

ઘર છોડ્યા પછી, બુદ્ધ શરૂઆતમાં પુત્ર મોડમાં મોહિત થયા. પણ તે જાણતા હતા કે જો તે હવે ઘરે પાછો ફરશે તો તે મોહમાયામાંથી બહાર નીકળી શકશે નહીં. તેથી જ તે જ્ઞાન અને ભિક્ષુ માર્ગ પર ચાલતા રહ્યા. 06 વર્ષ પછી જ્યારે તે જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરીને પાછા આવ્યા ત્યારે તે પત્નીને મળવા ન ગયા, ન તો યશોધરા તેમને મળવા આવી પરંતુ બુધ્ધને ખબર પડી કે યશોધરા પણ હવે સયંમના માર્ગે છે અને દિકરા રાહુલનો એજ રીતે ઉછેર કરે છે.

ઘણી જગ્યાએ લખ્યું છે કે જ્યારે બુદ્ધ તેમની સામે આવ્યા ત્યારે યશોધરાએ ઘણા વર્ષોનો ગુસ્સો તેમના પર ઠાલવ્યો હતો. પિતા તરીકેની ફરજ પુરી ન કરવા બદલ તેની ટીકા કરી. બુદ્ધ શાંતિથી સાંભળતા રહ્યા. ત્યારપછી યશોધરાએ કહ્યું, હવે તેનો રસ્તો પણ બુદ્ધના માર્ગે છે, તે પણ સાધ્વીની જેમ જ રહેશે. યશોધરા સાધ્વી બની. પુત્ર પણ સાધુ બની ગયો. જ્યાં બુદ્ધને ગૌતમ બુદ્ધ કહેવામાં આવતા હતા, ત્યારે યશોધરાને ગૌતમી તરીકે ઓળખાવામાં આવતા હતા.

જ્યારે રાહુલ 20 વર્ષનો થયો ત્યારે તેણે નક્કી કર્યું કે તેના પિતા પાસેથી શિક્ષણ લીધા બાદ તે કાયમ માટે બૌદ્ધ સાધુ બનવા આગળ વધવા લાગ્યા. એવું જ થયું. તે બૌદ્ધ સાધુ બનવા માટે બુદ્ધ પાસે પહોંચ્યો. તેમણે બુદ્ધને મુક્તિના માર્ગની તાલીમ આપવા અને ઇન્દ્રિયો પર નિયંત્રણ આપવા વિનંતી કરી.બુદ્ધે રાહુલની વિનંતી સ્વીકારી અને શિક્ષા આપવાનું શરૂ કર્યું. બૌદ્ધ સાધુ બનીને તેમણે બૌદ્ધ ધર્મનો પ્રચાર શરૂ કર્યો. રાહુલના બલિદાનને કારણે યશોધરા પણ બૌદ્ધ સાધ્વી બની હતી. 500 સાધ્વીઓને જ્ઞાન આપનાર તે પ્રથમ સાધ્વી બન્યા હતા.

એક દિવસ જ્યારે બુદ્ધ જંગલના રસ્તે થાકીને આરામ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે કોઈએ બુદ્ધને જાણ કરી કે તમારો પુત્ર હવે નથી રહ્યો. બુદ્ધનું 80 વર્ષની વયે અવસાન થયું. સાધ્વી બની ગયેલી યશોધરાનું આના બે વર્ષ પહેલા અવસાન થયું હતું.

નોંધ: અહી આપવામાં આવેલી જાણકારી ધાર્મિક આસ્થાઓ અને લોક માન્યતાઓ આધારિત છે, જેનો કોઈ વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી. સામાન્ય જનરૂચિને ધ્યાનમાં રાખીને આ લેખને અહી પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યો છે.

ગુજરાતના તમામ સમાચાર અને બ્રેકિંગ ન્યૂઝ ગુજરાતીમાં વાંચો tv9gujarati.com પર

ભક્તિના તમામ સમાચાર વાંચવા માટે જોડાયેલા રહો…