સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આવેલા મોટા ઘટાડાથી બજારમાં ભારે હલચલ જોવા મળી રહી છે. એક સમયે રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચેલા સોના-ચાંદીના ભાવમાં હવે મોટો કડાકો નોંધાયો છે. મળતી વિગતો અનુસાર, સોનાના ભાવમાં રેકોર્ડ હાઈ સપાટીથી આશરે 28 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ચાંદીના ભાવમાં પણ આશરે 50 ટકાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ભાવમાં આવેલા આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારો અને બજાર સાથે સંકળાયેલા લોકોમાં ચર્ચા તેજ બની છે. ચાંદીના ભાવની વાત કરીએ તો, એક સમયે પ્રતિ કિલો ચાર લાખ રૂપિયાની સપાટીએ પહોંચેલી ચાંદી હવે ઘટીને આશરે એક લાખ 92 હજાર રૂપિયા સુધી આવી હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ, એક સમયે પ્રતિ 10 ગ્રામ એક લાખ 83 હજાર રૂપિયાની સપાટીએ પહોંચેલું સોનું હવે ઘટીને આશરે એક લાખ 45 હજાર રૂપિયા થયું છે. જોકે, આ ભાવ કયા સમયગાળાના અને કયા બજારના છે તે પ્રમાણે ફેરફાર થઈ શકે છે. સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડા પાછળ વૈશ્વિક સ્તરે બદલાતી જિયોપોલિટિકલ સ્થિતિને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિમાં અનિશ્ચિતતા, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો અને અમેરિકામાં વધતી મોંઘવારીની ચિંતાએ કિંમતી ધાતુઓના બજાર પર દબાણ ઊભું કર્યું છે. આ ઉપરાંત, અમેરિકામાં ફુગાવાના આંકડા અને વ્યાજદરમાં વધારો થવાની શક્યતાની પણ સોનાના ભાવ પર અસર પડી રહી છે. અમેરિકામાં વ્યાજદર વધવાની શક્યતા વચ્ચે રોકાણકારો સોનામાં રોકાણ કરવાને બદલે વ્યાજ આપતી સંપત્તિઓ તરફ વળી રહ્યા હોવાની ચર્ચા છે. સોનું સામાન્ય રીતે વ્યાજ આપતું નથી, જ્યારે બોન્ડ જેવી સંપત્તિઓમાંથી વ્યાજની આવક મળી શકે છે. તેથી વ્યાજદર ઊંચા રહેવાની શક્યતા સોનાની માંગ અને તેની કિંમત પર દબાણ ઊભું કરી શકે છે. આ પરિસ્થિતિમાં રોકાણકારોની બદલાતી રણનીતિ પણ સોના-ચાંદીના બજારમાં ઘટાડાનું એક કારણ બની શકે છે. બીજી તરફ, સોના-ચાંદીના ભાવ ઊંચા સ્તરે પહોંચતાં વૈશ્વિક સ્તરે જ્વેલરીની માંગમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે. આંકડાઓ અનુસાર, વૈશ્વિક જ્વેલરીની માંગમાં આશરે 17 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ભારતમાં સોનાની જ્વેલરીની માંગમાં 15 ટકા અને ચીનમાં 28 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હોવાનું કહેવાય છે. ઊંચા ભાવને કારણે ગ્રાહકો ખરીદી ટાળી રહ્યા છે અથવા ઓછા પ્રમાણમાં જ્વેલરી ખરીદી રહ્યા છે, જેની અસર બજાર પર પડી રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો બજારમાં મોટા પ્રમાણમાં સોનાનું વેચાણ થાય અને રોકાણકારો પોતાની પાસે રહેલું સોનું વેચવાનું શરૂ કરે, તો ભાવમાં વધુ ઘટાડો થવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. જોકે, સોના-ચાંદીના ભાવમાં આગળ શું દિશા રહેશે તે વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ, અમેરિકાની વ્યાજદર નીતિ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, ડોલરની ચાલ અને રોકાણકારોની માંગ પર નિર્ભર રહેશે. આમ, હાલ સોના-ચાંદીના ભાવમાં આવેલા ઘટાડાએ બજારનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. એક તરફ ખરીદદારો માટે નીચા ભાવે ખરીદી કરવાની તક ઊભી થઈ શકે છે, તો બીજી તરફ ઊંચા ભાવે ખરીદી કરનારા રોકાણકારો માટે આ ઘટાડો ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. આગામી દિવસોમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં વધુ ઘટાડો થશે કે ફરી તેજી આવશે, તેના પર હવે બજારની નજર રહેશે.
