મધ્ય પૂર્વમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ વચ્ચે, ચીને એશિયાના બીજા છેડે પોતાનો વ્યૂહાત્મક દાવપેચ ચલાવ્યો છે. જ્યારે વિશ્વની નજર આ મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગ પર સ્થિર છે, ત્યારે ચીન શાંતિથી દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર પર તેની પકડ વધુ મજબૂત કરવા માટે કામ કરી રહ્યું છે.

ચીને સમુદ્રનો એક ભાગ કર્યો કબજે

ચીન સ્કારબોરો શોલ પર પ્રતિબંધો લાદવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે – એક દરિયાઈ ક્ષેત્ર જે લાંબા સમયથી ચીન અને ફિલિપાઇન્સ વચ્ચે વિવાદનું કેન્દ્રબિંદુ રહ્યું છે. સેટેલાઇટ છબીઓ દર્શાવે છે કે ચીને માછીમારી બોટ, કોસ્ટ ગાર્ડ જહાજો અને મોટા તરતા અવરોધનો ઉપયોગ કરીને આ વિસ્તારમાં પ્રવેશ બિંદુને અસરકારક રીતે સીલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

ચીનનો સમગ્ર પ્રદેશ પર દાવો

સ્કારબોરો શોલ ફક્ત સમુદ્રનો એક નાનો ભાગ નથી; તેને અપવાદરૂપે સમૃદ્ધ માછીમારીનું સ્થળ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ફિલિપિનો માછીમારો પેઢીઓથી આ વિસ્તારમાં વારંવાર આવે છે. જો કે, ચીન સમગ્ર પ્રદેશ પર દાવો કરે છે, તે હકીકત હોવા છતાં કે તે ફિલિપાઇન્સના એક્સક્લુઝિવ ઇકોનોમિક ઝોન (EEZ) માં આવે છે.

તાજેતરના વિકાસમાં ચીને આશરે 350 મીટર સુધી તરતો અવરોધ ગોઠવીને આ વિસ્તારમાં પ્રવેશ અટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તે જ સમયે, અસંખ્ય ચીની માછીમારી જહાજો અને કોસ્ટ ગાર્ડ જહાજો આસપાસમાં તૈનાત હતા. ફિલિપાઇન્સનો આરોપ છે કે ચીન તેના “દરિયાઈ લશ્કર” દ્વારા આ પ્રદેશ પર સતત દબાણ લાવી રહ્યું છે, જે અસરકારક રીતે ફિલિપિનો માછીમારોને ભગાડી રહ્યું છે.

ભૂતકાળમાં ફિલિપાઇન્સે સફળતાપૂર્વક આવા અવરોધો દૂર કર્યા હોવા છતાં, આ પ્રસંગે ચીનની હાજરી નોંધપાત્ર રીતે વધુ આક્રમક લાગે છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ફિલિપાઇન્સે આ વિસ્તારમાં પોતાના કોસ્ટ ગાર્ડ અને નૌકાદળના જહાજો મોકલીને પ્રતિક્રિયા આપી છે, જેનાથી સીધા મુકાબલાનું જોખમ વધી ગયું છે.

US ફિલિપાઈન્સના સમર્થનમાં

આ તણાવ ફક્ત આ બે રાષ્ટ્રો પૂરતો મર્યાદિત નથી; યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પણ આ સમગ્ર બાબતમાં ફિલિપાઇન્સના સમર્થનમાં મજબૂત રીતે ઉભું છે. એકતાના તાજેતરના પ્રદર્શનમાં, બંને રાષ્ટ્રોએ વિવાદિત પ્રદેશની નજીકમાં સંયુક્ત લશ્કરી કવાયત હાથ ધરી હતી. ફિલિપાઇન્સના રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ જુનિયરે પણ ચીનના વધતા પ્રભાવનો સામનો કરીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના તેમના દેશના સંબંધોને મજબૂત બનાવ્યા છે.

અમેરિકાની દાદાગીરી સામે ચીન પણ આડું ફાટ્યુ

નિષ્ણાતો માને છે કે ચીન વર્તમાન પરિસ્થિતિનો લાભ ઉઠાવી રહ્યું છે. અમેરિકા હાલમાં મુખ્યત્વે ઈરાન અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, તેથી ચીન દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં પોતાની સ્થિતિને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

હકીકતમાં, ચીને 2012 થી સ્કારબોરો શોલ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખ્યું છે. 2016 માં આંતરરાષ્ટ્રીય મધ્યસ્થતા અદાલતે ફિલિપાઇન્સની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો હોવા છતાં, ચીને આ ચુકાદો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ત્યારથી, આ પ્રદેશ સતત તણાવનો કેન્દ્ર રહ્યો છે.

વર્તમાન પરિસ્થિતિ એવી છે કે, જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં તેલ પુરવઠા માર્ગો એક મોરચે જોખમમાં છે, ત્યારે બીજી બાજુ એશિયામાં વેપાર અને દરિયાઈ સુરક્ષા માટેનો બીજો મુખ્ય માર્ગ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.

Breaking News: ઈરાનનો $270 બિલિયનનો હિસાબ! બીજા રાઉન્ડની વાતચીત પહેલા, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ પાસેથી વળતરની માગ!, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો